samuel-morse

Mors alfabesi, ilk kez 1832′de telgraf ile ilgilenmeye balayan Samuel Morse tarafından 1835 yılında oluturuldu. 1837′de ise ilk kez kullanıma balanıldı. 1840 yılında da patent için bavuruldu.

İlk hat Baltimore, Maryland ile bakent Washington arasında kuruldu. İlk mesaj incilden bir cümleyi içerirken, gönderim tarihi ise 24 Mayıs 1844 idi.

Orjinal mors kodu kısa ve uzun sinyallerin kombinasyonunun bir sayıya karılık gelmesinden olumıutu. Her sayı da bir harfe karılık geliyordu.

Ancak Morse’un bulduu sistemin kullanımı kolay deildi. Alfred Veil ile bu konu üzerine ortaklaa çalımaya balayan Morse, bir süre sonra Veil’in önerdii sistemin daha basit bir sistem olduuna ikna oldu. Veil’in sisteminde kısa ve uzun sinyallerin yanı sıra duraklamalar da kullanılıyordu. Bu sistem daha sonra Amerikan Mors Kodu olarak isimlendirildi.

Mors kodu birçok deiik metod ile iletilebilir. Mors alfabesi sesli olarak iletilebilmesinin yanı sıra, radyo sinyallerinin açılıp kapatılmasıyla, telegraf tellerinden geçen elektrik akımıyla, mekanik yolla ya da görsel (ııkların yanıp sönmesi gibi) yollarla da iletilebilmektedir.

Sistem genel olarak Mors kodu olarak adlandırılsa da uygulamada İngiliz alfabesi ve buna balı noktalama iaretlerini ifade etmek için iki farklı tür mors kodu kullanılmaktadır. Bunların birincisi olan Amerikan Morse kodu genellikle telgraf sistemlerinde kullanılırken, Uluslararası Morse kodu ise araları görmezden gelerek sadece kısa ve uzun sinyallere göre çalıır.

Telgraf irketleri ise mesajların uzunluundan ikayetçilerdi. Bunun üzerine 5 koddan oluan kısaltmalar gelitirildi.

rnein;

AYYLU : Mesaj düzgün anlaılamadı, tekrar gönderin LIOUY : Neden soruma cevap vermediniz Amerikan Mors Kodu

Ticari amaçlar için günümüzde kullanılmamaktadır. Kimi kaynaklarda “Demiryolu Morsu” diye anılır. Kısa ve uzun sinyallerin yanı sıra ara sıra da bo aralar kullanılmaktadır. Bu tür mors alfabesi karada telgraf telleri üzerinde haberleen telgraf operatörleri için gelitirilmitir. Günümüzde demiryolu müzelerinde görülebilmektedir.

Kodun en eski hali Morse kodu ile haberleen operatörlerin birbirleri ile anlaanabilmeleri için gelitirilmiti. İlk günlerde operatörler sadece iki tane ses duyarlardı: Klik ve klak sesi. Tua her bası klik, tutan parmaın çekilmesi ise klak sesini yaratıyordu. Ancak bu sistemi düzgün olarak kullanabilmek çok zordu. rnein, operatörün A(. -) sesini gönderebilmesi için “klik klak” yapması gerekiyordu.

Birçok telgraf operatörü önceleri demiryollarında daha sonra Western Union ile haber ajanslarında çalııyordu. nlü bilim adamı Thomas Edison da gençlik yıllarında telgraf operatörlüü yapmıtı.

Modern Uluslararası Mors Kodu

Modern Uluslararası Mors Kodu, 1848 yılında Alman Friedrich Clemens Gerke tarafından gelitirildi. Bu kodu türü ilk kez Hamburg ile Cuxhaven arasında Almanya’da kullanıldı. 1865 yılına dek bir takım küçük deiiklikler yapıldı ve aynı yıl Paris’teki Uluslararası Telgraf Konferans’ında Uluslararası Mors Kodu olarak kabul edildi.

Bu mors kodu halen yürülükte olan koddur. ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birlii) tarafından kabul edilmitir.

Mors Kullanmanın Avantajları

Mors kodu radyo cihazları ile yayınlanmak istenildii zaman dier radyo bazlı iletiim cihazlarından daha basit bir düzenek olması yeterlidir. Yüksek cızırtılı, düük frekanslı ortamlarda bile rahatlıkla kullanılabilmektedir. Bir dier avantajı da daha düük bant geniliine ihtiyaç duymasıdır. rnein sesli iletiimde 100-150 Hz aralıı kullanılırken, Mors kodu için tek taraflı 4000 Hz yeterli olmaktadır.

Mors alfabesinin gelitirilerek kullanıldıı bir dier alan ise Q kodlarıdır. Amatör radyocular, sık kullandıkları mesajları kısaltıp Q kodları haline çevirmilerdir. Radyo frekansı üzerinden haberlemelerinde bu Q kodlarını kullanırlar.

Bunun dıında mors alfabesi ile haberleme yazılı mesajlamadan daha hızlıdır. Hatta bazı cep telefonu üreticileri mors alfabesi uyumlu cep telefonu üretiyorlar.

1991 yılında Amerika Birleik Devletleri’nde FCC’nin Amatör Radyocu lisansını alabilmek için dakikada 5 kelimeyi Mors alfabesi ile alıp, göndermek gerekliydi. 2000 yılına kadar Amatör radyo lisanslarının en üst seviyesi olan extra class için bu rakam 20 kelimeye kadar çıkıyordu. 2000 yılından itibaren bu lisans için de 5 kelime yeterli kılındı.

2003 yılında ise Dünya Radyo İletiimcileri Konfesransı’nda alınan karar gereince uluslararası mors alfabesi bilmek zorunlu olmaktan çıktı.

Günümüzde amatör ve askeri radyoculardan yarı otomatik ve tam otomatik cihazlar sayesinde dakikada 40 kelime anlayan cihazlar yapılmıtır. Bu cihazlara “bugs” yani Türkçe’siyle “böcek” adı veriliyor.

24 Mayıs 2004 tarihinde ise ilk telgrafın 160. yıl dönümünde Uluslararası Telekomünikasyon Birlii(ITU), “@” iaretini de Mors alfabesine ekledi. @ iareti (AT COMMERICAL) kelimesinin ba harfleri olan “AC” harflerinin karılıı ile ifade ediliyor.

Mors, Yardımcı Bir Teknolojidir

19. yüzyılda elektronik iletiimi balatan Mors, 21. yüzyılda destek teknoloji olarak canlılıını koruyor. Düük teknoloji gereklilii nedeniyle zorda kalınan kiiler yardım çarısı ya da haberlemek için mors alfabesini kullanabiliyorlar.