İsviçre Federal Teknik niversitesi Zurich (Eidgenossische Technische Hochschule Zurich / ETH Zuricj) aratırmacıları ilk bakıta pek ortak yönü olmayan yosunlar ve insanların aırtıcı benzerliklerini ortaya çıkardı.

Ortaya çıkarılan benzerliklerin terapi amaçlı kullanılacak proteinler üretmek için kullanılabileceini belirten aratırmacılar, memelilerin genlerinin yosunlara aktarılabileceini ifade ediyor.

ETH Zurich Kimya ve Biyomühendislik Profesörü Martin Fussenegger önderliindeki ekip tarafından yapılan deneyler sırasında özellikleriyle oynanmamı insan ve dier memelilerin genlerinin yosunlara transfer edildiinde nasıl tepki verecekleri aratırıldı.

Transferin ardından, yosunların yeni gelen genlerde kodlu olan proteinleri kolaylıkla oluturabildiini gözlemleyen aratırmacılar, imdiye kadar yapılan bu tip giriimlerin sonuçsuz kaldıını ifade ettiler.

Hayvan, bitki, mantar ve bakterilerin genlerindeki balangıç ve biti dizilerinin önemli farklılıklara sahip. Bu nedenle bu genler kullanılarak hücre tarafından üretilen son ürünlerin de farklılık gösteriyor.

Canlılar arası gen transferlerinde aradaki farklılıkların giderilmesi için genlerle oynandıını belirten bilim insanları, Physcomitrella patens adı verilen yosunun bir istisna olduunu ifade ediyor. Konuya bir açıklık getirmek isteyen Ralf Reski, bu tür yosunun 450 milyon yıl suda sürdürdüü yaamını karaya taıyarak gelitirdii adaptasyon sırasında genetik seviyede milyonlarca yıl boyunca deimeden kaldıını ifade ediyor.

“Yosunun protein üretmek için yürüttüü süreç, daha “gelikin” bitkilerden çok daha basit bir ilem. Bir kıyas yapmak gerekirse, dier gelikin bitkiler bu 450 milyon yıllık süreç boyunca kendi ihtiyaçlarına özel üretim tekniklerine sahip oldular ancak, yosun tüm bu süreç boyunca en basit üretim teknii ile yaamaya devam etti” eklinde konuan Reski, bu sayede yosuna verilen insan genlerinin canlı tarafından kolaylıkla çalıtırılabildiini söyledi.

DK MALİYET SALIYOR
Günümüzde insulin gibi tedavi edici proteinlerin üretiminde memeli hayvanların hücreleri kullanılıyor. Pahalı olan bu yöntem, Physcomitrella patens yosunun düük maliyeti sayesinde dünya genelindeki talebi daha düük fiyatlarla karılamaya yardımcı olabilir.

Memeli hayvan hücreleri, tedavi edici proteinleri gelitirirken sürekli olarak vücut sıcaklıında tutulan ortama, besine ve oksijene ihtiyaç duyuyor. Günümüzde bu yöntemle üretilen proteinler dünyanın tüm ihtiyacını karılayamıyor. ünkü bu yöntemi ancak ilaç endüstrisi gelimi ülkeler kullanabiliyor. Ayrıca üretilen proteinlerin saklanması da maliyetli bir problem tekil ediyor.

Physcomitrella patenslerin büyük kısmı ise üretimi gerçekletirebilmek için su, biraz mineral tuzu ve ııa ihtiyaç duyuyor. Bu yöntem bir biyoreaktör içinde kolaylıkla kontrol edilebilir ve daha ucuz maliyetli bir çözüm olarak görülüyor. Ancak bu yöntemin kullanılabilmesi için, yosunların protein gelitirme sürecini daha iyiletirecek aratırma ve gelitirme çalıması yapılması gerekiyor. Bilim insanları bu ekilde ilerde daha az gelimi ülkelerin ilaç endüstrilerinin de kendi tedavi edici protein ihtiyaçlarını kendi balarına karılayabileceini ümit ediyor.

Kaynak:www.teknolojivebilim.com