Peri bacaları nasıl olutu:

Vadi yamaçlarından inen sel suarının ve rüzgarın, tüflerden oluan yapıyı aındırmasıyla “Peribacası” adı verilen ilginç oluumlar ortaya çıkmıtır.

Sel sularının dik yamaçlarda kendine yol bulması, sert kayaların çatlamasına ve kopmasına neden olmutur. Alt kısımlarda bulunan ve daha kolay aınan malzemenin derin bir ekilde oyulması ile yamaç gerilemi, böylece üsy kısımlarda yer alan apka ile aınmadan korunan konik biçimli gövdeler ortaya çıkmıtır.. Bu durum, peri bacalarının oluumunda, rüzgar etkisinden çok yagmur sularının yüzeydeki akıının daha önemli oldugunu ortaya koymaktadır. Yamur sularının bu denli etkili ve güçlü yüzey akıntısı olarak gelismesine ise en önemli etken bitki örtüsünün azlıgı ve tüflerin geçirimsiz olmasıdır.

Daha çok Paabaı civarında bulunan apkalı peribacaları konik gövdeli olup, tepe kısımlarında bir kaya bloku bulunmaktadır. Gövde tüf, tüffit ve volkan külünden olumu kayaçtan; apka kısmı ise lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlardan olumaktadır. Yani apkayı oluturan kaya türü, gövdeyi oluturan kaya topluluuna oranla daha dayanıklıdır. Bu peribacasının oluumu için ilk kouldur. apkadaki kayanın direncine balı olarak, peribacaları uzun veya kısa ömürlü olmaktadır. Ayrıca apka kaya, zayıf tüfün erozyonunu geciktirerek peri bacalarının yüksekligini kontrol eder.

Peri bacalarının çapları ise 1 m ile 15 m arasında deimektedir. atlak aralıının 1 m’den küçük olması veya 15 m’den büyük olması durumunda ise peri bacası geliimi gözlenmemektedir.

Kapadokya Bölgesi’nde erozyonun oluturduu peribacası tipleri; apkalı, konili, mantar biçimli, sütunlu ve sivri kayalardır. Peribacaları en youn ekilde Avanos – Uçhisar – rgüp üçgeni arasında kalan vadilerde, rgüp ahinefendi arasındaki bölgede Nevehir at kasabası civarında, Kayseri Soanlı vadisinde ve Aksaray Selime köyü civarında bulunmaktadır. Peribacalarının dıında vadi yamaçlarında yamur sularının oluturduu ilginç kıvrımlar bölgeye ayrı bir özellik katmaktadır. Bazı yamaçlarda görülen renk armonisi lav tabakalarının ısı farkından dolayıdır. Bu oluumlar Uçhisar, avuin, Güllüdere, Göreme, Meskendir, Ortahisar Kızılçukur ve Pancarlı vadilerinde gözlenir.
Kaynak:www.avanosevi.com