patoloji

Alm. Krankheitslehre, Pathologie (f), Fr. Pathologie (f), İng. Patholoqy. Organ ve dokularda hastalıklar veya kazâlar sonucunda meydana gelen yapısal ve fonksiyonel bozuklukları inceleyen ilim dalı. Patoloji yalnız insan deil hayvan ve bitkilerin de hastalık hallerini inceler. Patolojiyle uraan kiilere Patolog denir.
Patolojinin metodları: Patolojide fizik, kimyâ, anatomi, histoloji ve bakteriyolojide kullanılan metodlar uygulanır. Patolojide kullanılan bir dier metod da otopsidir. Otopsi bütün organların çıplak gözle muayenesini salar. Bu muayenelerde ölüm sebepleri ve hastalıklarda organ yapısında ortaya çıkan bozukluklar (lezyonlar) belirlenebilir. Bozukluk her zaman çıplak gözle görülemez. Bâzan da mikroskobik bir inceleme yapmayı gerektirir.
Mikroskobun gelimesi, tespit metodlarıyla hücrenin canlı organizmada olduu gibi incelenebilmesinin mümkün olması, elektron mikroskobunun çalıma alanına girmesi, doku kültürlerinin yapılabilmesi, mikroskobik muâyenelerde fizik ve kimyâsal usûllerin kullanılması, patolojinin aratırma alanını geniletmi ve oldukça ayrıntılı aratırmaların yapılabilmesine imkân vermitir.

Patolojinin Bölümleri

Patolojik anatomi: Hastalıklarla ilgili olarak organ ve dokularda meydana gelen ve çıplak gözle veya mercekle görülebilen deiikliklerin incelenmesidir. Böylece 0,1 milimetreden büyük olan deiiklikler incelenebilmektedir.
Histopatoloji ve sitopatoloji: Histopatolojide doku ve hücreler, sitopatolojide ise hücre ve bakteriler incelenebilir. Sitopatolojinin gelimesi, kanserin erken tehisinde birçok merhalenin alınmasını salamıtır. Vücudun çeitli salgılarından ve yerlerinden alınan örneklerle hücre karakterinin deimesinin görülmesi bir kanser habercisi olarak ele alınır ve ona göre hareket edilir.
Cerrâhî patoloji: Dier ismi biyopsidir. Cerrâhî müdâhale ile veya özel inelerle hastalık bölgelerinden alınan parçaların incelenmesidir.
Histokimyâsal patoloji: Mikroskobik inceleme için hazırlanan doku ve kesitlerin çeitli boyama metodlarıyla incelenmesi.
Deneysel patoloji: Hastalıkların hayvanlarda aratırılması ve tedâvi usûllerinin denenmesinde kullanılan bir aratırma alanıdır.
Klinik patoloji: Biyokimyâsal, mikrobiyolojik ve kan muâyenelerinin berâberce yapılması ve hastalıkların tehisi ve tedâvisinde kullanılan bir aratırma alanıdır.
Genel patoloji: Genel anlamda hastalıkların sebeplerini ve hastalıkların olu biçimlerini, hastalıklar sonucunda organ ve dokularda meydana gelen fonksiyon bozukluklarını inceleyen patolojinin en geni dalıdır.
zel patoloji ve sistem patolojisi: Her sistem ayrı ayrı ele alınır. Her sistemi tutan hastalıklar incelenirken hastalıın âmili, oluu ve ortaya çıkan patolojik durumlar aratırılır.
Patolojinin bunlardan baka, Genetik Patoloji, Adlî Tıp Patolojisi, Submikroskobik Patoloji, Corafik
Patoloji gibi çok özellemi dalları da vardır.

Patoloji
Patoloji, hastalık (Yunanca pathos) çalıması ve bilimi (Yunanca logos) kelimelerinin birlemesi ile olumu hastalıklar bilimi anlamına gelen bir sözcüktür. Ayrıca belirli bir bozukluun tipik özellikleriyle birlikte bütününe patoloji denilebilir. Patoloji (hastalıkbilim) özellikle altta yatan hastalıkla ilgili hücrelerdeki, dokulardaki ve organlardaki yapısal ve ilevsel deiikliklerin tanınması, aratırılması ve incelenmesiyle ilgilenir. Patoloji alanında uzman olan kiilere patolog veya patoloji uzmanı denmektedir.

Patolojinin Ana İnceleme Alanları

Patolojinin balıca hedefi hastalıkları 4 yönden incelemektir:

Etyoloji: Hastalıkların nedenleri,

Patogenez: Hastalıın olu mekanizması

Morfolojik deiiklikler: İlgili hücre, doku ve organlardaki yapısal deiiklikler

Klinik önem: Hastalıın klinik açıdan önemli noktaları.

Patolojinin Yararlandıı Alanlar

Makroskopik Patoloji: Cerrahi yolla ya da otopsi yoluyla elde edilen numunenin çıplak gözle tanı koyma amaçlı incelenmesidir. Histoloji: Dokuların mikroskop altında incelenmesidir. Histopatoloji de hastalıklı dokuları histolojik yönden inceleyerek tanı koyma amacını taıyan bir bilim dalıdır.

Sitoloji: Etkilenmi hücreleri inceler. Sitopatoloji de etkilenmi hücreleri sitolojik yönden inceleyerek tanı koyma amacını taıyan bir bilim dalıdır. Bu tekniin çok yaygın bir uygulama ekli de pap smear’dir. (pap yayması) İmmünohistokimya: Hastalıın tanısı için özel immün iaretleyiciler ve antikorlar kullanır.

Akı Sitometresi: özel bazı hücrelerin kimliklendirilmesi için kullanılan bir tetkik.

MolekülerBiyoloji: Polimeraz Zincir Tepkimesi (PCR) ve FISH gibi yöntemleri kullanarak özellikle mikrobiyolojik yönden ve kanserin tanısı alanında kullanılan yöntemleri içerir.

Patolojinin Alt Dalları

Anatomik patoloji: Dokuların makroskopik ve mikroskopik görünümlerine dayalı olarak tanı koymaya yardımcı olan bilim. Klinik patoloji: Kan gibi bazı vücut sıvılarının tetkikiyle tanı koymaya yardımcı olan bilim.

Adli Patoloji
Adli patoloji, insan vücudundaki tüm olaandıı bulguları aratırır. Genel olarak ölüm ve yaralanma olgularını inceler. Aynı zamanda otopsileri yapar.

Patolojik Sıfatı ve Kullanımı
Patolojik sıfatı “patolojiyle ilgili, anormal, bozulmu, çalımayan, ilemeyen” anlamlarında tıpta yaygın olarak kullanılan tıbbi bir terim ve sıfattır. En çok anormal anlamında kullanılır.