Rusyanın Ukrayna ile ulan her sorununda doalgazı kesmesinin faturasını ödeyen Türkiye ve AB ülkeleri doalgaz için altarnatif projeler arayıına girdiler.
Nabucco boru hattı Türkiyeden AB ülkelerine doal gaz taımak amacıyla yapılması düünülen uzun geçili bir boru hattı taımacılıı projesidir. Avrupanın en büyük doal gaz tedarikçisi konumundaki Rusyadan yapılan sevkiyata alternatif olması amacıyla daha çok ABD ve AB tarafından desteklenmektedir. 2007 yılının ortalarında Rusyanın, Orta Asyadaki, hattın büyük doal gaz tedarikçileri olan ülkelerle (Kazakistan, Türkmenistan) büyük miktarlarda doal gaz alım sözlemeleri imzalayacaını duyurması ile büyük oranda sekteye uradıı iddia edilmektedir. Bununla birlikte Alman RWE firmasının ubat 2008de Nabucco irketine eit ortak olmasıyla proje güç kazanmıtır. Hattın tam kapasitede karlı olabilmesi için gereken doal gaz üretiminin halen İrana uygulanan ambargo nedeniyle bu ülkeden de salanamayacak olması, hattın geleceinde büyük soru iaretleri olutursa da ABD hükümetinin projenin geleceine olan iyimser bakıının devam ettii açıklanmıtır.

Proje zellikleri
Türkiyeden balayacak olan 3,300 kmlik bir boru hattının inasına 2010da balanacaı duyurulmutur. Proje 2002 yılında BOTA (Türkiye) tarafından balatılmıtır. Türkiyeden çıktıktan sonra terminal ülke Avusturyaya kadar sırasıyla Bulgaristan, Romanya ve Macaristandan geçecek boru hattı ortakları eit hisse ile BOTA (Türkiye), Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), MOL (Macaristan), OMV (Avusturya ve RWE (Almanya)dır. 2020 yılında 31 milyar metreküp doalgaz taıyacaı varsayılan hat, aynı zamanda ABnin Trans-Avrupa Enerji Hattının bir parçası olarak öngörülmekte olup fizibilite ve mühendislik çalımaları için AB fonlarından da faydalanılmıtır. İlk hesaplara göre toplam maliyet 4.6 milyar Eurodur.

Hat Erzurumda Türkiye-İran Doalgaz Hattı ile birleerek, yine yapımı düünülen Trans-Kafkas Gaz Hattı ile balanacaktır. Bu özellikleriyle hat, hem Orta Asyayı, hem de Orta Douyu gaz hatları olarak balayacak ve batı ucunda Avusturyanın temel doal gaz taıyıcısı hattı olan Baumgarten an der March Hattı ile birleecektir.

nabucco-projesi

Projenin tamamlanması için Nabucco Gas Pipeline International GmbH adlı firma 2004 yılında Viyanada kurulmutur. 20%er ortaklıkla be firma unlardır:

OMV (Avusturya)
MOL (Macaristan)
Transgaz (Romanya)
Bulgargaz (Bulgaristan)
BOTA (Türkiye)
RWE (Almanya) 6.Ortak olarak 5 ubat 2008 de projeye katılım anlamasını Viyanada imzalayarak dahil olmutur.
Hatta ayrıca Fransız Gaz de France, Total, ve Alman E.ON Ruhrgas, RWE firmaları da, ortak olmak istediklerini açıklamıtır. Projenin durumuna göre Rus Gazpromun da ileride katılımının söz konusu olduu bildirilmitir.

Fransa Cumhurbakanı Sarkozyyönetiminin Türkiyeye olan tutumunu cezalandırmak amacıyla Türkiyenin Nabucco Projesinde Fransayı iddetle dılaması sonucu, Fransa, Romanya aracılıı ile dolaylı olarak projeye ucundan da olsa dahil olmutur.[2]

İRAN Etkisi
Avrupanın ihtiyacını neredeyse tek baına karılayan ve bu durumun daha uzun yıllar sürmesini garantiye almak isteyen Rusya, özellikle gelecekte Doal Gazın en büyük tedarikçileri olan Orta Asya ülkelerini, gazlarını sadece kendisine satmaları konusunda politik ve ekonomik hamlelerle sıkıtırmaktadır. Bazen bu ülkelerin siyasi durumlarındaki belirsizlik ABD ve Avrupa kaynaklı müdahaleleri uzun vadede etkisiz kılmakta, yatırımcı açısından özelikle yüksek maliyetli yatırım gerektiren petrol ve doal gaz sektörlerindeki Rus baımlılıını kırmaya yönelik çabaları baltalamaktadır.

Kendi bölgesinde transit ülke olmaktansa, gaz üretimi olmadan gaz tedarikçisi olmak isteyen Türkiye ise kültür ve dil geçmilerinin ortak olduu Orta Asya ülkelerinden bu yönde güçlü destek beklemektedir. Nabucco projesinin gerçeklemesi için mutlaka güvenilir üreticilere ihtiyaç duyulmaktadır. 15 Temmuz 2007de Türk ve İran hükümetleri nezninde, Türkiyenin epeydir istedii ve daha çok İran Devletinin güvensizliinden kaynaklanan Türk-İran Doal Gaz İbirliini geciktiren süreci sone erdiren üretim anlaması imzalanmıtır.[3]. Anlama ile dünyada varlıı onaylanmı büyük doal gaz sahalarının birisini iletecek olan Türkiyeye üretimini baka ülkelere satı hakkı da verilmektedir. İran ise neredeyse durma noktasına gelmi doal gaz üretimini arttırma ve teknolojisini ambargo uygulanmadan yenileme imkânı bulmaktadır. Her iki devlet açısından büyük öneme sahip bir anlama imzalanmıtır. Anlamanın Avrupa Birliinin geleceinde enerji koridorlarını çeitlendirmesi bakımından olumlu katkısı beklenmektedir.

wikipedia

Kaynak:uzmanportal.com