kurdeen

Bu yalın hastalıın en ilgi çekici yanı, nedenleridir. Kurdeenin pekçok nedeni vardır:

zehirleriyle etkiyen bazı canlılar (denizanası, örümcek, birçok böcek);

özsularıyla etkiyen bazı bitkiler (sarmaık, ıtır çiçei, mazı aacı, ısırgan otu);

temas edildiinde dalayıcı olan kimyasal maddeler (formol, ipeka, yerel uyuturucular);

bazı besin maddelerinin yenmesi (çilek, çikolata, kabuklu deniz hayvanları, av hayvanları, yumurta, balık, domuz eti);

bazı asalaklar (erit) ya da enfeksiyon hastalıkları (karacier köpek kisti);

fiziksel etkenler (sıcak, souk, morötesi ıınlar);

fizyolojik durumlar (çaba harcama, yorgunluk, heyecan, âdet görme ya da yadönümü durumu, hormon bozuklukları).

Isırgan otu gibi bazı bitkisel maddeler, her zaman ısırgan otu yarası tipinde bozunlar olutururlar. ok sayıda baka bitkisel madde de baııklık mekanizmasıyla etki eder. Bir ya da daha çok deiik antijene karı duyarlıa neden olan bir antijen-antikor çatıması ortaya çıkar. Bu antijen antikor tepkimesi, deride histamin gibi kaıntı yapan maddeler açıa çıkarır. Serotorin de ie karıabilir. Son zamanlarda, olayı balatan maddenin histamin deil, asetilkolin olduu ayırdedilmitir.

TEHİS

Klinik belirtiler

Temel bozun hafifçe kabarık, pembe renkli bir küçük deri çıkmtısıdır. Sözkonusu küçük deri çıkıntılarının birçou birleerek kabarık, iyice sınırlı, açık pembe ya da süt beyaz renkte, kırmızı bir bölgeyle çevrili, yuvarlak ya da çok evrimli bir kızarıklık oluturur. Bu sert plaklar geni geometrik biçimlerde düzenlenir. Kaıntı ve yanmalarla birliktedirler; bazen plaklar dıında yerleen bu belirtiler, küçük deri çıkıntısının ortaya çıkıma öncülük eder ve onun kaldıı süre devam ederler. Hafif ya da tersine çok önemli ve hasta için dayanılmaz olabilirler.

Bazı hastalarda bir bölgede ya da temas yerinde sınırlı kalan plaklar, öteki hastalarda genelleebilirler. Bozunlar ya seyrek ve daınık ya da sık ve youn (iddetli biçimlerde) olurlar ve her zaman aralarında salam deri aralıkları bırakırlar.

ounlukla ate ve rahatsızlık duygusu bulunmazsa da, ciddi biçimlerde görülebilir, hattâ eklem ya da karın anlanyla birlikte olabilirler.

EVRİM

Apansızın ortaya çıkan, ama genellikle çabuk geçen kurdeen döküntüleri, iz bırakmadan silinirler.

Ama ivegen de olabilir ve birkaç saat, hattâ birkaç gün sürebilirler. En ciddi durumlarda, birbiri ardısıra ara vermeden 2-3 hafta sürerek süregen-leebilirler. Bu durumda, nedenlerin titizlikle aratırılması gerekir.

HASTALIIN TEKİ BİİMLERİ

Aynı nöbetle ilgili çeitli öelerin görünümü genellikle aynıdır. Bununla birlikte bu görünüm deiebilir ve kesecikli ya da sıvı dolu büyük kese-cikli olabilir. Bazen, kurdeen kanamalı olabilir.

Dev kurdeen ya da öteki adıyla Quincke ödemi, beyaz ya da hafifçe pembe renkli, sert, apansızın ortaya çıkan, ama birkaç dakika ya da saatte yiten bir ödemdir. Bazen düümsü olan bu kurdeen, çounlukla genibir deri ya da mukoza alanına yayılır. En ciddi biçimlerinden biri gırtlak ödemidir.

kurdeen

AYIRICI TEHİS

zellikle olaandıı, kanamalı, sıvı dolu büyük kesecikli ya da pigmentli biçimlerin tehisi güçtür; çünkü purpuraya, deiik biçimler alabilen döküntüye ve pigmentli kurdeene benzerler.

ok ender görülen derin kurdeen, düümlü kızartıyı, küçük deri çıkıntılı kurdeen ise, ilaç kökenli bir döküntüyü anımsatır.

Deri çizildiinde görülen deri tepkileri de ayırdedilmelidir. Bu olay, bazı kiilerde derinin ovalandıktan 1-5 dakika sonra kabarıp kızarması ve genellikle bir çeyrek saat sonra normale dönmesiyle yansıyan sürekli bir deri özelliidir. Nitelii belirsiz olan bu olay, çeitli uyarıcı etmenlerin etkisiyle deride histamin açıa çıkmasına uyar. ounlukla sinirli ve hormon bozuklukları olan kadınlarda görülür.

TEDAVİ

Bir yandan kurdeen sendromu tedavi edilirken, öte yandan da (gerekiyorsa) hastalık nedenleriyle savaılmalıdır.

Hastalık, yerel tedaviden oldukça etkilenir: Hastayı rahatlatan sirkeli su, katranlı ya da mentollü eriyikler uygulanması.

Bu yerel tedaviyle, histamin karıtı ilaçlardan ve iddetli ivegen biçimlerde kortizon tedavisinden oluan genel tedavi birletirilebilir. Aız yoluyla verilen kortizon, ciddi biçimlerde (Quincke ödemi) acil olarak damar yoluyla verilebilir.

Nedenlere yönelik tedavide alerjiye yolaçıcı etmenle savaılır. Bu etmenin ortadan kaldırılması, özgül duyarsızlatırma ve olası enfeksiyon odaklarının aratırılması, dorudan doruya etkili yöntemlerdir.

Ayrıca, özgül olmayan duyarsızlatırma yöntemi de denenebilir. te yandan, olası barsak ya da. hormon bozuklukları tedavi edilmelidir. Kaygı giderici, ruhsal durumu düzeltici ilaçlar, barbitürik asit türevleri ve yatıtırıcılar, uygun biçimde kullanıldıklarında büyük yarar salarlar.