korneanakli

Bu durum hemen herkesin baına gelebilir
Dier bir durum; eer korneada yaralanma, derin doku kaybı olduysa yine kornea nakli gerekebilir. Diyelim ki bir trafik kazası sonucunda cam parçaları do­kunun içine girdi. O zaman da korneanın tekrar eski hali­ne getirilebilmesi için eksik parçaların, eksik bir bölümün tamamlanması lazım. Yani belli bir metrekare örtü koy­mak ya da cam koymak lazım, bir arabanın camı gibi. İte bu durum acildir. Bu durumda uygun kornea bulunamaz­sa geçici baka dokular kullanılabilir. Bunun dıında kor­neanın keratakonus dediimiz bir hastalıı var. Bu hasta­lıkta, kornea, koni gibi bir ekle dönüüyor. Aslında küre­den bir parça gibi yuvarlak olması gerekirken, bu hasta­lıkta inceliyor ve koni gibi oluyor, sivriliyor ve bu da de­linme tehlikesi yaratıyor. Bir enfeksiyon deil, ama kor­neanın yapısının ince olmasından dolayı acilen kornea nakli yapmak gerekebilir. Bunun dıındaki nakil sebepleri acil deildir, ama bir an önce insanın hayatına devam ede­bilmesi, görmesi, okumayı örenmesi, okula gitmesi, gö­zünün tembel olmaması, çalıması için kornea naklini, herhangi bir bulanıklık olduu zaman yapmak gerekir. Ama tabii bunlar saatler içerisinde yapılması gereken acil durumlar deildir.

Kornea naklinden sonra, organ reddinde olduu gibi doku reddi olabiliyor mu
Olabiliyor, ama daha az görülüyor, çünkü korneanın damarı yok. Damar olmadıı için o kiinin genetik özelligine balı maddeler korneaya kolaylıkla ulaamıyor. Bu yüzden kornea reddi, kalp reddinden daha seyrek görü­len bir durum, çünkü orada kan damarı olmadıı için bu maddeler; yani kiinin kiiliini tanımlayan maddeler, korneaya çok daha az geçiyor ve çok daha az ret olasılıı görülüyor. Buna ek olarak, yeni ilaçlarla, reddi daha ko­lay durdurabiliyoruz. Ancak kornea naklinden ancak bir yıl sonra esas görmeye ulaılabiliyor, çünkü nasıl ki kazı­lan topraın yerine yerlemesi zaman alıyorsa, korneanın da tam yerine kaynaması, yerlemesi zaman alıyor. Ve de aynı netlikte tekrar göstermeye balaması ancak bir süre sonra olabiliyor. Yani aslında zor, uzun ve önemli bir i­lem bu. O nedenle de kornea bankaları çok önemli. ünkü bu zor ilem yapılırken kullanılan yeni korneanın uygun olması gerekli. Tabii bu arada hemen eklemem ge­rekiyor, göz nakli diye bir ilem yok, aslında yapılan sa­dece kornea nakli.

Doku uyumazlıı konusunda baka neler söylemek is­tersiniz
Bu istenmeyen durumun gerçeklemesini mümkün ol­duu kadar aza indirmek için kornea bankalarından kor­nea isterken, kiilerin dokusal özelliklerini söylüyoruz. Ama bunlar dediim gibi böbrekteki gibi tam oturması gereken özellikler deil. nemli olan ya, yaın uyması.

Ya önemli, öyle mi
Evet, kornea naklinde alıcı ile vericinin yaının da tut­ması gerekiyor.

Korneanızı koruyabilirsiniz
Aslında gözümüz birçok tehlikeye açık, deil mi
Elbette! Mesela arabalarda kemer takmak o kadar, o kadar önemli ki! Kemer takmadıımız zaman bir kaza ge­çirdiimizde, ilk olarak öndeki cama kafamızı vuruyoruz. Hele bazen ön koltua çocuk oturtturulduunda, kii sanki kendini korumak için çocuunu oturtmu gibi olu­yor. Ya da kucaına oturtuyor. ünkü ilk kaza anında ar­kadan veya önden kim vurursa vursun, cama ilk vuracak olan çocuun kafası ve dolayısıyla gözü oluyor. İnanılmaz bir durum bu.

Nasıl yapıyorlar anlamak güç sahiden
Ben tutuyorum diyor. Ne kadar tutulursa tutulsun, bir kemer kadar salam tutmaya imkan yok. Bazen de o­för kucaına oturtuyor, çocuk direksiyon ile kendisinin arasında kalıyor. Yani bunlar çok tehlikeli durumlar tabii. Bütün bunların dıında, zaten kazanın nereden gelecei belli olmuyor. Ama geliyorum diyenler var elbette.

Dünyaya açılan penceremizi, yani korneamızı konu­maya devam ediyoruz. Korneamızı korumak için ekstra önlem alabilir miyiz
Evet! Korneayı korumak için bir; eer riskli bir ite ça­lııyorsanız, gözlük takmanız gerekir, mesela kaynak iiyle uraıyorsanız, araba tamircisiyseniz ya da odun kesiyor­sanız, yaptıınız i sırasında gözünüze bir parça sıçrayacak gibiyse, mutlaka gözlük takmanız lazım. Bunun yanı sıra, enfeksiyonlara açık bir ortamda çalııyorsanız, mesela hemireyseniz, hekimseniz, cerrahsanız gene mümkün ol­duu kadar gözlükle çalımanız gerekir, yani etrafta risk varsa, riski engellemek için gözlük takmak art. Bunların dıında, çocukların havai fiek, çatapat veyahut da küçük bir boru içinden üfleyerek birbirlerine kıvrılmı kâıt at­malarını, sapanla oynamalarını engellemek lazım. Ben o minicik kıvrılmı kâıtla delinmi kornea ve hatta göz mercei gördüm.

O kadar tehlikeli
O kadar tehlikeli. Bütün bunları önlemek için ailelerin dikkatli olmaları ve eitim art. Bunlar risk ise, riskleri or­tadan kaldırmak için ya bunları yapmayacaız ya da ii­miz gerei mutlaka yapmak zorundaysak, gözlük takaca­ız. Bunun dıında korneamızı korumak için yapmamız gereken, tabii ki kavgadan, yumruklardan veya her türlü travmadan uzak durmak.

Yani barı
Evet, göz ve kornea salıı için barı art.