İso: International Standardization Organization

Milletlerarası standardizasyon tekilatı standardizasyon: Standardizasyon, belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik fayda salamak üzere ilgili tarafların yardım ve ibirlii ile belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama ilemidir. Standard: standart; standardizasyon çalıması neticesi ortaya çıkan belge, doküman veya eserdir.

Kalite: Bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek gereksinimleri karılama kabiliyetine dayanan, özelliklerinin toplamıdır.

Kalite güvencesi: rün veya hizmetin, kalite içi belirlenen istekleri karılamak maksadıyla, yeterli güveni salaması için gereken planlı ve sistematik faaliyetlerin bütünüdür.

Kalite planı: Belirli bir ürün, hizmet, sözleme veya proje hakkında özel kalite uygulamalarını, kaynakları ve faaliyet sıralarını veren dokümandır.

Kalite tetkiki: Kalite hakkında faaliyetlerin ve neticelerinin, planlanan düzenlemelere uyup uymadıının, bu düzenlemelerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadıının ve hedefe ulamak için ideal olup olmadıının sistematik ve tarafsız olarak incelenmesidir.

Muayene: Bir ürün veya hizmetin bir veya birden çok özelliinin ölçme, deney ve mastarlama gibi ilemlere tabi tutularak, neticelerin belirlenen artlara uygunluunun kıyaslanmasıdır.

rün: Genel anlamıyla, bir organizasyonun girdilerini belli bir süreçten geçirdikten sonra elde ettii çıktıdır. Kara harp okulu nun ürünü : Kara harp okulu kalite politikasında belirtilen nitelikleri salamaya dönük olarak harbiyelilere, akademik, askeri, fiziki, liderlik alanlarında bilgi, beceri, meziyet açısından kazandırılan “katma deer hizmet” ürün olarak tanımlanmaktadır.

müteri: Müteriler iki boyutta incelenmektedir: 1.iç müteri 2. dı müteri. iç müteri, organizasyon içerisinde çalıan herkesi kapsar. Dı müteri ise, organizasyonun dıında olan ve organizasyonun ürün ve hizmetlerini kullananları kapsar. rnein, kara harp okulu’nun iç müterileri, görev yapan subaylar, astsubaylar, harbiyeliler, sivil memurlar, erba ve erleri kapsar. dı müteriler ise bata sınıf okulları olmak üzere tüm birlikleri kapsar.

Taeron: Bir ii yapmayı üstlenen kimseden i alan kii yada kurumdur. Kara harp okulu için, kara harp okulu na kaynak salayan birimlerdir. (as.lise, sivil lise, misafir örenci salayan ülkeler ve eitim öretim malzemesi salayan iletmeler)

Tedarikçi: Kalite güvence sistemini uygulayacak olan firma veya kurumun kendisidir.

Iso 9000 Kalite Güvence Sisteminin Geliimi
Sanayi devrimi öncesi kalite anlayıı ustalık eklindeydi. Bir üretici ürettii mamulün nitelikleri baka bir ifadeyle kalitesi oranında “usta” sıfatı kazanıyordu. Bu nedenle üretim ve kalite olguları iç içe geçmiti. Sanayi devrimini takiben üretim adet ve türlerinin bir patlama yaaması, kalite olgusunun geri planda kalmasına neden oldu. Dünya savaları, nitelikli igücünün yerini yeterli endüstri kültürüne sahip olmayan kiilere bırakması neticesi dourdu. Bu durumla ezamanlı olarak savunma sanayi ve nükleer teknolojideki gelimeler muayene faaliyetlerinin ve istatistiksel yöntemlerin ön plana geçmesine yol açmı, fakat muayene faaliyetleri süreç sonunda bozuu salamdan ayırmak olarak algılandıından, “yüksek kaliteye ancak yüksek maliyetlerle ulaılabilir”, “kalitede younlama verimliliin dümesine yol açar” gibi yanlı kanaatler yerlemitir. Sonuçta bitmi mamulün muayeneye tabi tutulması yerine, muayeneye gerek bırakmayacak biçimde üretim sisteminin güvenceye alınması düüncesi gelimi ve nükleer enerji, uzay havacılık ve genelde savunma sanayiinde sektörel kalite sistemleri ortaya çıkmaya balamıtır.

Iso 9000 kalite güvencesi standardının esası 1963 de a.b.d. de savunma teknolojisindeki yüksek kalite talepleri nedeniyle hazırlanan mıl-q-9858 e dayanır. 1968 de bunu bu kez nato için hazırlanan ve bütün nato üyesi ülkelerde askeri kalite güvencesi standardı olarak kabul edilerek yürürlüe giren aqap ( allied qality assurance publication müttefik kalite güvencesi yayını) standartları almıtır.  Günümüzde firmalar savunma sanayiine girebilmek için kalite sistemlerinin ilgili aqap standardına uygunluunu belgelendirmek mecburiyetindedirler.

Globalleen dünyada uluslar arası ticari ilikilerin artması ve daha önemlisi kompleks bir hal alması ıso tarafından 1987 de ıso 9000 serisi kalite güvencesi standardının yayınlanmasına ve 1988 de bunun avrupa standartları örgütü ( comite europeen de normalisation) tarafından en 29000 serisi kalite güvencesi standardı olarak alınmasına yol açmıtır. Halen avrupa, a.b.d. ve japonya dahil dünyanın derhal hemen bütün ülkelerinde geçerli genel hedefli kalite güvencesi standardı ıso 9000 dir. Ve farklı kodlarla ülke diline çevrilerek, ingilizcesiyle birlikte yayınlanmaktadır. lkemizde ts ıso 9000 almanya da dın ıso 9000, , fransa da nfx50 131-133, ingiltere de bs 5750…

Iso 9000 standarlar serisini tanıtımı
ıso 9000 serisi u standartlardan olumaktadır.
ıso 9000 kalite yönetimi ve kalite güvencesi standartları seçim ve kullanım kılavuzu
ıso 9001 kalite sistemleri-tasarım/gelitirme, üretim tesis ve hizmette kalite güvencesi modeli
ıso 9002 kalite sistemleri, üretim ve tesiste kalite güvencesi modeli
ıso 9003 son muayene ve deneylerde kalite güvencesi modeli
ıso 9004 kalite yönetimi ve kalite sistemleri elemanları kılavuzu
ıso 9004-2 hizmetler için kılavuz kalite sözlüü
ıso 9005 kalite sözlüü
ıso 10011-1 kalite sistemleri tetkiki-kılavuz, tetkik
ıso-10011-2 kalite sistemleri tetkiki-kılavuz, kalite sistemi tedarikçileri için nitelendirme krıterleri
ıso 10011-3 kalite sistemleri tetkiki kılavuz, tetkik yazılımlarının yönetimi

ıso 9003 çok sınırlıdır. Yalnızca “son muayene ve deney” hususlarını kapsamaktadır. Iso 9001 ve ıso 9002 nin aralarındaki yegane fark ıso 9001 de “tasarım” ve “servis” konularını yer alması, 9002 de ise bunlara yer verilmemesidir.  Iso 9000 in dier standartları ise kalite güvence sisteminin kavramlarını açıklamak, uygulamada yönlendirici ve yardımcı olmak amacıyla hazırlanmı, rehber olarak kullanılabilecek dokümanlardır.

Iso 9001 kalite güvence sistemi

Iso 9001 standardı aaıdaki 20 maddeden olumaktadır.

1. Yönetim sorumluluu
2. Kalite sistemi
3. Sözlemenin gözden geçirilmesi
4. Tasarımın kontrolü
5. Doküman ve veri kontrolü
6. Satın alma
7. Müterinin temin ettii ürünün kontrolü
8. rün tanımı ve izlenebilirlii
9. Proses kontrolü
10. Muayene ve deney

11. Muayene, ölçme ve deney teçhizatının kontrolü
12. Muayene ve deney durumu
13. İdeal olmayan ürünün kontrolü
14. Düzeltici ve engelleyici faaliyetler
15. Taıma, depolama, ambalajlama, muhafaza ve sevkıyat
16. Kalite kayıtlarının kontrolü
17. Kurulu içi kalite tetkiki
18. Eitim
19. Servis
20. İstatistik teknikler

1. Yönetim sorumluluu
1. 1 Kalite politikasının tespiti,
1. 2 Sorumluluk ve yetkilerin düzenlenmesi
1. 3 Kalite organizasyonun oluturulması
1. 4 Kaynakların tahsisi
1. 5 Yönetim temsilcisinin belirlenmesi
1. 6 Yönetimin gözden geçirmesi

2. Kalite sistemi
2. 1 Kalite sistemini anlatan kalite el kitabının ve maddelerini anlatan prosedürlerinin hazırlanması
2. 2 Kalite sistemini ileten prosedürlerin hazırlanması
2. 3 Kalite planlamasının yapılması
2. 4 İ talimatlarının hazırlanması ve standartlıının temin edilmesi

3. Sözlemenin gözden geçirilmesi
3. 1 Sözlemenin devamlı gözden geçirilebilmesi için dokümante edilmi prosedürler oluturulmalı
3. 2 Gözden geçirme faaliyetinin icrası
3. 3 Sözlemedeki farklılıkların nasıl yapılacaının anlatılması
3. 4 Sözlemelere ilikin kayıtların muhafaza edilmesi

4.  Tasarımın kontrolü
4. 1  Tasarımla ilgili genel konuların belirlenmesi
4. 2  Tasarım ve gelitirme planlaması
4. 3  Kurulu hakkında ve teknik ilikilerin belirlenmesi
4. 4  Tasarım girdilerinin belirlenmesi
4. 5  Tasarım çıktılarının belirlenmesi
4. 6  Tasarımın gözden geçirilmesi
4. 7  Tasarımın dorulanması
4. 8  Tasarımın geçerlilii
4. 9  Tasarım deiiklikleri

5. Doküman ve veri kontrolü
5. 1 Genel esasların belirlenmesi
5. 2  Doküman veri onayı ve yayını
5. 3  Doküman veri deiiklikleri

6. Satın alma
6. 1 Genel esasların belirlenmesi
6. 2 Taeronların deerlendirilmesi
6. 3 Satın alma verileri
6. 4 Satın alınan ürünün tedarikçi tarafından dorulanması
6. 5 Satın alınan ürünün müteri tarafından dorulanması

7. Müterinin temin ettii ürünün kontrolü
Müterinin temin ettii ürünün dorulanması, depolanması, bakımının kontrolünün yapılması amacıyla dokümante edilmi prosedürler oluturulmalı, sistemin devamlılıı salanmalıdır
Müterinin temin ettii ürün, müterinin kendi malı olan fakat sözlemede belirtilen koulları karılamak amacıyla tedarikçi tarafından kullanılan ürüne verilen isimdir.

8. rün tanımı ve izlenebilirlii
rün : Seri numarası üretim tarihi parti no bar-kod gibi araçlarla izlenebilmelidir.

9. Proses kontrolü
9.1  retim, tesis ve servisi tanımlayan ve olmaması halinde kaliteyi negatif yönde etkileyebilecek dokümante edilmi prosedürler
9.2  İdeal üretim, tesis ve servis teçhizatının kullanılması ve ideal çalıma ortamının salanması
9.3  Referans standartlara/kodlara, kalite planlarına ve /veya dokümante edilmi prosedürlere uyulması
9.4  İdeal proses parametrelerinin ve ürün karakteristiklerinin izlenmesi ve kontrolü,
9.5  İdeal olduu durumda, proseslerin ve teçhizatlarının onaylanması,
9.6  En açık biçimde belirtilen içilik kriterleri(yazılı standartlar, temsili numuneler veya açıklayıcı resimler gibi),
9.7  Proses yeterliliinin devamını salamak için teçhizatın lazım bakımı

10.  Muayene ve deney
10.1  Genel konuların düzenlemesi
10.2  Girdi muayene ve deneylerinin yapılması
10.3  Proses sırasında muayene ve deneylerin yapılması
10.4  Son muayene ve deneylerin yapılması
10.5  Muayene ve deney kayıtlarının tutulması

11. muayene, ölçme ve deney teçhizatının kontrolü
11.1  Genel konuların belirlenmesi (ölçme, metroloji, kalibrasyon, ölçü standardı, ölçüm belirsizlii, referans malzeme)
11.2  Kontrol prosedürlerinin oluturulması
11.3  Kayıtların tutulması

12.  Muayene ve deney durumu

Yapılan muayene ve deneylere göre ürünün uygunluunu veya uygunsuzluunu gösterecek biçimde ideal araçlarla tanımlanmalı ve idame ettirilmelidir.

13. İdeal olmayan ürünün kontrolü

Uygun olmayan ürünün incelenmesi ve elden çıkarılması ve buna yönelik sistemin kurulması

14. düzeltici ve engelleyici faaliyetler

Düzeltici faaliyetlerin icrası:
Müteri ikayetleri ve ürün uygunsuzluklarına ait raporların aktif bir biçimde ele alınması, sebeplerinin aratırılması, kontrollerin yapılması.

önleyici faaliyetlerin icrası:
Tespit edilen problemlere yönelik olarak ideal bilgi kaynaklarını kullanarak engelleyici önlemler almak, engelleyici faaliyet gerektiren problemlerle uramak için lazım adımları belirlemek, kontroller yapmak, yönetim gözden geçirmesi anında sunmak.

15. Taıma, Depolama, Ambalajlama, Muhafaza ve Sevkıyat
15.1 Genel konuların belirlenmesi,
15.2  Taıma,
15.3  Depolama,
15.4  Ambalajlama,
15.5  Muhafaza etme,
15.6  Sevkıyat

16.  Kalite kayıtlarının kontrolü
Kalite kayıtlarının tanımlanması, toplanması, tasnifi, ulaılması, dosyalanması, muhafazası, bakımı ve elden çıkarılması için dokümante edilmi prosedürler oluturmalı ve devamlılıı salanmalıdır
Kalite kayıtları; okunabilir olmalı, ilgili ürünleri tanımlayabilir olmalı, saklama süreleri belirlenmeli, kolaylıkla ulaılabilmeli, muhafazası salanmalı, saklama süreleri belirlenirken mantık ölçüleri ve kanuni süreler göz önüne alınmalıdır.

17. Kurulu içi kalite tetkiki
17.1  Planlanmı ve dokümante edilmi olmalı,
17.2  Tedarikçi baımsız olmalı,
17.3  Prosedürlere ideal olarak yapılmalı,
17.4  Neticeler dokümante edilmeli ve sorumlu yönetim personeline haber verilmeli,
17.5  Yönetim personeli zamana balı olarak düzeltici faaliyetleri yürütmeli
17.6  Her türlü uygunsuzluk tespit edilmeli,

18. Eitim
18.1  Eitim ihtiyaçlarının belirlenmesi,
18.2  Eitim planının hazırlanması,
18.3  Kaliteyi etkileyen faaliyetleri uygulayan bütün personelin eitimi temin edilmeli,
18.4  Eitim performansı deerlendirilmeli,
18.5  Eitimle ilgili kayıtlar tutulmalı19.1 servis hizmetinin gereklerinin tedarikçi, hizmet veren servis kuruluları ve kullanıcılar tarafından en açık biçimde belirlenmesi,

19. Servis
19.2  Servis faaliyetlerinin planlanması,
19.3  Servis birimlerinin ve testlerin yapımında kullanılan ölçü ve test aletlerinin kalibrasyonlarının yapılması,
19.4  Servise yönelik dokümantasyonun hazırlanması ve muhafazası,

20. İstatistik Teknikler
20.1  İstatistik teknik ihtiyaçlarının belirlenmesi,
20.2  Prosedürlerin oluturulması,
20.3  Kullanılacak istatistik tekniklerin belirlenmesi,
20.3  İstatistiksel kalite kontrolün yapılması(veri toplama, analiz etme, yorumlama, çözüm teklifleri getirme,