hirsutizm

Hirsütizmde genetik ve ırksal etkenler önemli rol oynar. Sarı ve Siyah ırklarda ender görülen hirsütizme Akdeniz halk­larında çok sık rastlanır. Kuzey Avru­pada görülme sıklıı ise Akdeniz hav­zasına göre daha düüktür.

Hirsütizmin saptanması da bir ölçü­de kültüre balıdır. Bu durum bazı top­lumlarda kabul edilebilir; bazılarında ise kesinlikle kabul edilemez, çünkü bu toplumlarda kadınlar en hafif hirsütizmi bile diiliin kaybıyla özdeletirirler. Hirsütizm seyrek olarak aır hastalık­lardan kaynaklanır; çounlukla deiik tipte ilevsel bozuklukların belirtisi ola­rak ortaya çıkar. Ayrıca aynı tip bozuk­luun deiik bireylerdeki sonuçları kılların daılımı ve elik eden klinik berktiler açısından çok farklı olabilir.

Androjenlerin salgılanmasında, meta­bolizmasında ve etki mekanizmasında­ki deiikliklere balı olarak hastaların klinik kontrolü sırasında hormonal öl­çütler de kendiliinden deiebilir. Hir­sütizmi nedenlerine göre sınıflandırmak basit görülebilir. Oysa bir hastadaki hir­sütizmi eldeki biyokimyasal ölçütlere dayanarak belirlemek çou zaman ola­naksızdır. Nedenleri aratırıldıında hirsütizmin androjen üretimindeki dei­iklie balı birçok biçimi vardır.

Hirsütizmin bazı biçimlerinde er­kekleme (virilizasyon) belirtileri tipiktir; yani kadında ikincil erkek özellikle­ri olan ses kalınlaması ve kas gelime­si kıllanmayla birlikte görülür. Yumur­talıklarda çok sayıda kist (polikistik yu­murtalık) ya da Cushing sendromu gibi olgularda ortaya çıkan bazı hirsütizm biçimlerinde ise diiye özgü ikincil cin­sel özellikler korunur.

Erkekleme be­lirtilerinin elik ettii ve etmedii biçİmler arasındaki bu ayrım mutlak de­ildir. rnein, doumsal böbreküstü bezi hücre çoalmasının klasik biçimin­de belirgin erkekleme belirtileri görü­lürken, aynı enzim bozukluunun geç ortaya çıkan tipinde yalnızca aırı kıl­lanma ve ergenlik dönemine özgü and­rojen artıının hafif belirtileri söz konu­sudur.

Hirsütizm gebelikte etenenin (pla­senta) ve sarı cismin (corpus luteum) ürettii hormonlara balı olarak da or­taya çıkabilir. Ayrıca menopozdan son­ra östrojen üretiminin çok azalması ve androjen üretiminin sürmesinden kay­naklanabilir.

Hirsütizmin iç salgı bo­zukluklarından kaynaklanan bu biçim­lerinin yanı sıra nedeni bilinmeyen bi­çimleri de vardır. Bunlarda yumurtalık ve böbreküstü bezi bozuklukları ya da hormonal deiiklikler belirlenemez. Hirsütizme yakalanan kadınların yüzde 50den fazlası bu grupta yer alır. Bu hastalarda imanlıa, yumurtlamasız âdet çevrimine ve sivilceye belli bir yatkınlık vardır, ama erkekleme belir­tileri yoktur.