gunes zarari

Normal artlarda metabolizma denilen, vucuttaki kimyasal olaylar sonucu gelien enerji ile vucut ısısı oluur. Metabolizma ise vucudun beden hareketleri ile orantılı olarak artar. Vucut, solunum ve terleme gibi faaliyetlerle bu ısıyı 36 santigrad derece dolaylarında tutmaya çalıır. Sıcak havada artan terleme ile vucut ısısı normale düürülmeye çalıılır. Havaların çok ısındıı dönemlerde artan terlemeye ramen vucudun ısı kaybı yeterli olamamaktadır. Hava sıcaklıı yanında rutubetin artması, terin buharlamasını engellediinden ısı kaybını daha da azaltır. Yani sıcaklıın artması ile birlikte havanın nem oranının artması vucutta ısı birikimine, bu da ısı artıına balı hastalıkların gelimesine neden olur. Bu arada terle su ve tuz gibi bazı maddelerin kaybı ve bunların yerine koyulamaması hastalık tablosunu aırlatırır.

Cilt yanıkları, cilt kanserleri, katarakt, sıcak bunalımı (sıcak yorgunluu, sıcak bitkinlii) ve sıcak çarpması günein ultraviyole ıınları, sıcak ve artmı nem oranı nedeniyle gelien en önemli hastalıklardır.

Günee ve ultraviyole ıınlarına balı cilt yanıkları sık olarak görülmektedir. Beyaz tenli ve cildi ince kiilerde, esmer ve kalın ciltli kiilere göre günein zararları daha fazla olur. Ciddi yanıklar için mutlaka bir salık yardımı alınmalıdır. Bunun dıında ultraviyole ıınlarına balı olararak cilt kanseri, ve katarakt gibi ciddi hastalıklar da geliebilir.

Sıcak bunalımı (yorgunluu, bitkinlii) sıcak ve nem oranı yüksek ortamda uzun süre kalan veya egzersiz yapan kiilerde görülür. Belirtileri halsizlik, bitkinlik, ba dönmesi, bulantı, bazen kusma, cildin nemli, souk ve soluk olması, alın ve yüzde terleme, solunum sayısında artma eklindedir. Sıcak yorgunluu olan hasta serin bir yere alınmalı, kusması yoksa ve içebiliyorsa birkaç yudum souk su içirilmeli, üzerindeki elbisleri çıkarılıp baı ve vucudu ıslak bir süngerle veya bezle ıslatılmalıdır. Hasta düzelmiyor ve durumu kötüye gidiyorsa bir salık merkezine götürülmelidir.

Sıcak çarpması da sıcak ve rutubetli ortamda uzun süre kalındıında veya aır i veya spor yapıldıında oluur fakat, sıcak bunalımı kadar çok sık görülmez. Belirtileri yüksek ate, çarpıntı, sık ve yüzeyel solunum, ciltte sıcaklık, kuruluk ve kırmızılık, hastanın hareketlerinde azalma veya garip davranılar, iddetli baarısı yakınması, bulantı , kusma ve tedavi edilmeyen hastalarda uur kaybı eklindedir. Nadir de olsa ölüm görülebilir. Sıcak çarpması düünülen bir hasta serin bir yere yatırılmalı, bütün giysileri çıkarılmalı, baı ve vucuduna (özellikle vucudun koltuk altı, kasıklar gibi kıvrım yerlerine) buzlu su ile ıslatılmı kompresler koyulmalı ve bunlar sık sık deitirilmeli, varsa, hasta bir ventilatör veya bir yelpaze ile havalandırılmalı, kusması yok ve içebiliyorsa souk su içirilmeli ve en kısa zamanda bir salık merkezine götürülmelidir.