Gauss (1777 – 1855)

Alman astronomu, matematikçisi ve fizikçisidir. Daha çocukluunda, erken gelimi zekası, matematie karı zekasıyla sivrildi ve Brounseweig dükünün ilgisini çekti.

Dük, okul masraflarını üzerine alarak O’ nu Göttingen niversitesine gönderdi. Henüz 16 yaındayken Herschel’in 1781 de kefettii Uranüs gezegeninin yörünge elemanlarını hesaplayarak, Yer’in bir noktasından yapılan ölçülerle, bu gezegenin yörünge elemanlarını bulmaya yarayan ve günümüzde hala kullanılan bir metot ortaya koydu.

1798 de Helmesdt’e yaptıı bir inceleme gezisinden sonra, Braunschweig’a döndü ve birkaç yıl içinde kendisini büyük matematikçiler sırasına koyacak bir seri çalıma raporu yayımladı.
Sayılar üzerine incelemeleri topladıı Disqvisitiones Arithmetice’de (Aritmetik Aratırmalara) (1805), eitlikleri, ikinci dereceden ekilleri, serilerin yakınsaklıını v.b. ele aldı.

Piazzi tarafından 1810 da, küçük gezen Cerez’in kefinden sonra Gauss, çeitli gökmekanii aratırmaları yaptı, hayatının sonuna kadar balı kalacaı Göttingen rasathanesine müdür oldu (1807) .Theoria Motus Corporum Coelestium İn Sectionibus Conicis Solem Ambientium (Konik kesitIi gökcisimlerinin güne çevresindeki hareket kuramı) (1808) adlı ünlü eserini yazd1.

Legendre ile hemen aynı zamanda düündüü ve daha önce 1797 de yararlandıı – en küçük kareler metodundan (1821) baka, yanılmalar teorisi ve iki terimli denklemlerin çözümü için genel bir metot buldu; uygun-tasvir üzerine aratırmalar, yüzeylerin erilii ve Disqvisitiones Generales Carca Sperficien Curvas’ta (eri yüzeyler üzerine genel aratırmalar) (1827) , ispat ettii ünlü teoremi de yazmak gerekir.

Bu teoreme göre, bükülebilen fakat uzatılamayan bir yüzeyin erilii, yani eriliklerinin çarpımı deimez.
Göttingen ile Altona arasındaki meridyen yayının ölçülmesi sırasında (1821,1824), Gussu, geodezi çalımalarında ııklı iaretler verebilmek için, kendi adını taıyan Helyotropu tasarladı.

Optik alanında, eksene yakın ıık ıınları için düzenlenmi merkezi optik sistemlerinin genel teorisini kurdu. Elektrikle özelIikle magnetizma ile ilgilendi, bu alanda magnetometreyi icat etti. Ve Resultate Aus Den Beabochtungen Des Manetischen Vereins (Yer magnetizmasının genel kuramı) (1839), adlı eserinde, magnetizmanın, matematik teorisini formülletirdi.

Suclides’ci olmayan hiperbolik geometrinin kefinde, bu konuda hiç bir ey yayımlamamı olmakla birlikte, Gauss, Balyai ve Labocewsky’den önce çalımalar yapmı ve baarı salamıtı.