fibromiyaloji

Her tarafım arıyor, Sabah uyanamıyorum, Sürekli yorgunum diyorsanız, okuyun

aın hastalıı fibromiyalji dünyada yaanan ekonomik krizle birlikte tetiklendi! Her tarafım arıyor, sabahları uyanamıyorum, sürekli yorgunum diyenlerin sayısı ekonomik krizden sonra arttı. zellikle kariyer kadınının muzdarip olduu ve orta ya hastalıı olarak bilinen fibromiyaljiklerin arasına gençler de katıldı

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Aynur zenir Baol; çaın hastalıı haline gelen ve ekonomik krizle birlikte artı gösteren kronik arı sendromu fibromiyalji hakkında u bilgileri verdi:

Fibromiyalji nedir
Yaam kalitesini ciddi derecede bozan fibromiyalji; tükenmilik sendromu, kronik arı sendromu veya kronik yorgunluk sendromu olarak tanımlanabilir. Yaygın kas arıları, ba arısı, yorgunluk, bitkinlik, halsizlik, uyku düzensizlikleri ve bazen de spastik kolit dediimiz tuvalete çıkma problemlerinin elik ettii kronik bir hastalıktır.

KALPLE YARIIYOR!
Günlük hayatı nasıl etkiler
Kiilerde i kalitesini düürür, dikkat ve algılamayı azaltır. Yaam keyfinizi etkiledii için motivasyonu ve verimlilii düürür. Amerikada yapılan istatistiklerde; i gücü kaybına yol açtıı için, maliyeti en yüksek hastalıklar sıralamasında, kalp hastalıklarının ardından ikinci sırada yer aldıı belirlenmitir. Yani ekonomiyi, i hayatını ve gündelik yaamı olumsuz etkileyen fibromiyalji için çaın hastalıı diyebiliriz.

En çok kimlerde görülür
Kadınlarda ve genç erikin grupta çok sık görülür. zellikle menopoz döneminde artı kaydediyor.

MKEMMELİYETİLER VE İKOLİKLER DİKKAT!
Neden daha çok kadınlarda görülüyor
Kadınlarda deien hormonal sistemlerin (adet dönemleri, menopoz) ortaya çıkardıı stres ve kaygı, ba edilmesi güç durumlara neden oluyor. Bu durum, hastalıın tekrarlamasında ve yerlemesinde uygun zemin hazırlıyor. Kadınlarda menopoz ve stresin hastalık üzerindeki etkinliini vurgulayan kortzol hormon çalımaları da bunu desteklemektedir.

Kadınların adet dönemleri, menopoz ve hormonal dengelerdeki deiiklikler gibi fizyolojik etkenlere ek olarak; spor alıkanlıının olmayıı, evde vücutlarına fazla yüklenmeleri, aırı temizlik yapmaları ya da sık sık ev eyalarının yerlerini deitirmeleri gibi etkenler fibromiyaljiye zemin hazırlıyor. Ayrıca souk-sıcak farkına maruz kalmak gibi çevresel etkenler de fibromiyaljinin nedenleri arasında sayılabiliyor.

Fibromiyaljinin nedeni nedir
Nedeni tam olarak bilinmiyor. Daha çok hassas yapılı ve her eyden çabuk etkilenen kiilik yapısındakilerde görülüyor. Mükemmeliyetçiler, ikolikler ve uygun olmayan çevresel faktörlerin olduu ortamlarda çalıanlar (mimarlar, di hekimleri, ofiste masa baı ii yapanlar, borsacılar, gazeteciler) bu grubun içinde deerlendirilebilir.

GENLER DE FİBROMİYALJİK OLDU
Son dönemde bir artı var mı
Fibromiyaljide son dönemde bir artı gözleniyor. ünkü ekonomik krizle birlikte hayat standardımızı korumak için çalıma tempomuzu artırdık; artık neredeyse iki katı çalııyoruz ve yoruluyoruz. Alıılan i ortamını, hayat artlarını kaybetmek de hastalıı tetikliyor. Günümüz koullarında; kriz ortamında, her evden bir kiinin iini kaybettii, yarı maala günlük yaamı devam ettirebilme gibi kaygılara sahip olduumuz bugünlerde, yorgunluk ve stresle birlikte bu hastalıın artı gösterecei de aikardır.

te yandan son dönemde hastalık yaı daha genç gruba da kaydı. Bunda; genç erikin dediimiz meslek okulu ya da üniversite bitirmi, i beklentisindeki gençlerin bu beklentilerinin gerçeklememesi ve gelecek kaygısı da etkili oluyor.

Ayrıca etrafımızdaki kiilerde sürekli isiz kalma kaygısının yarattıı stres bizi de etkiliyor. alıma koullarının aırlıı, günlük yaamın getirdii zorlukların yol açtıı stresle tetiklenen hastalık; kii koulları deitiremediinde iyice durum kısır döngüye dönüüyor ve iyilemesi giderek zorlaıyor. ünkü stresle birlikte sürekli kasılan kiide, bir süre sonra kasın kasılma ve geveme kabiliyeti ortadan kalkıyor; sürekli kasılmı adeleye balı oluan arı da kronik arı sendromuna neden oluyor.
Aynı zamanda nemli hava, souk, yorgunluk ve stres; iyileme gösteren kiide, hastalıın tekrarlamasına da yol açıyor.

AYDIR YORGUNSANIZ DOKTORA GİDİN
Hastalık belirtileri nelerdir
Hasta, arının bir yerden balayıp bütün vücuduna yayıldıını ifade eder. Arı; yanıcı, sızlayıcı olarak tarif edilir. Uyku bozukluu; çok uyuma, bazen uykusuzluk sonuçta derin olmayan ve dinlendirmeyen uykuyla birlikte kiinin duygu durumu bozulur. Yanıcı arılara bazen dengesizlik hissi, karın arısı ve tuvalete çıkma alıkanlıklarında deiiklik gibi ikayetler de elik eder.

Tanı nasıl konulur
Bir hastaya fibromiyalji tehisi koymak için; üç ay ikayetlerin ve belirtilerin devam etmesi gerekir. En az 12 noktada (ensede ba-boyun geçi noktası, önde iman tahtasının yanı, omuz baları, dirsek dı yüzü, kürek kemiinin iç yüzleri, bel kalça geçi noktası, kalçada dı yan dı, diz iç kısımları vb.) arıya hassas olunması temel arttır. Hastanın ikayetlerinin ve hikayesinin yanı sıra yapılacak tetkiklerle tanı konulur. Sık sık baka hastalıklarla karıtırılan fibromiyaljide, bu karııklıı önlemek için yapılacak tetkikler büyük önem taır.

Hangi doktora gitmek gerekir
Fibromiyalji hastaları tehis için romatoloji uzmanına, tedavi içinse fizik tedavi ünitelerine bavurmalı. Ancak komplike bir hastalık olduu için tedavisinde birçok brantan destek alınabilir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekiminin bakanlıında; psikolog, i-uraı terapisti ve fizyoterapistten yardım alınır. Gerekli olduunda dier bran hekimlerinden konsültasyon destei alınır ve tedavi multidisipliner ekilde yönlendirilir.

PATRONA DA İ DYOR!
Nasıl tedavi edilir
Fizik tedavi, egzersiz, ilaç tedavisi büyük yarar salıyor. Ancak ikayetlerin durumuna göre çeitli tedavi yöntemleri uygulanabilir. rnein; hastalardaki ruhsal dengesizlikler; asabi olmak, günlük problemleri çözmede güçlük, tahammülsüzlük ve hüzünlü ruh halinden, depresyona kadar ilerleyebilir. Bu sebeple tedavilerinde ruhsal durumunu düzenleyen ilaçlar kullanılır.

Hastalarda elik eden dier bulgular arasında; kabızlık-ishal -karın arıları gibi irritabl barsak sendromu dediimiz bulguların yanı sıra, sık idrara çıkma ve cinsel tatminsizlik ile isteksizlik de sayılabilir. Bu ikayetlerin varlıında, fizik tedavi doktorunun dıında, baka ilgili hekimlerden destek istenebilir.
Kas arıları için enjeksiyon tedavilerinden (nöralterapi) yarar gören hastada iyileme durumunun uzun süreli olması için spor önerilebilir. Germe ve aerobik egzersizleri programa alınabilir, stresi de kontrol ettii için yoga ya da tai-bo önerilebilir. Tedavi boyunca haftada üç gün-kırkbe dakika yüzmesi de tedavinin baarı oranını artırır.

Fibromiyalji hastalarının yüzde 50sinde tükenmilik duygusu, ba etme güçlüü ve dayanıklılıkta azalma vardır. Bu bulgularda ailenin ve i çevresinin tedavi sürecinde destek olması gerekir. Aile, hastanın stresini azaltması ya da daha az yorulması konusunda; iverenler ise i saatlerinin kiiyi daha az zorlayıcı ekilde düzenlenmesi ya da uygun i pozisyonunun ayarlanması gibi konularda destek olabilir.

KENDİNİZE UYGUN HOBİ VE SPORU KEFEDİN
Fibromiyaljik olmamak için ne gibi önlemler alabiliriz
Hava koullarına uygun giyinme
Havasız ortamlardan kaçınma
Hava akımları arasında kalmama
Sigaralı ortamlarda bulunmama
Stresten kaçınma, stresle mücadele yollarını örenme
Kendisiyle barıık yaayabilmesi için gerekirse psikolog destei almak
Salıklı beslenme
İ-dinlenme saatlerini uygun ayarlama
alıma ortamını düzenlemek: Ergonomik koltuk, uygun yükseklikte masa, göz hizasında bilgisayar monitörü, dirsein-kolun dümesini engelleyen klavye gibi.
Kendine uygun, gerçekten severek yapacakları ve relaks olabilecekleri hobiler edinmek
Kendine uygun sporu yapma
Yoga, yüzme, thai-chi ve tai-bo gibi ruh ve vücut bütünlüü getiren aktiviteler yapmak