Her anne baba yuvasında bir çocuun sıcaklıın, saçtıı mutluluu ve güzellii hissetmek ister üphesiz. Ama kader bazen insanlaın doal yollardan biyolojik olarak anne baba olmasına izin vermeyebilir.

İte bu durumlarda evlat sevgisini gidermenin en güzel ve hayırlı yolu, kimsesiz ve barınmaya muhtaç, anne baba sevgisi hisseden çocuklara kol kanat germek ve onları evlat edinebilmektir.

Peki bunun için gereken prosedür ve artlar nelerdir kimler nasıl evlat edinebilir

İte Türkiyede evlat edinebilmekle ilgili akla gelebilecek her soruya yanıt verecek, evlat edinebilme rehberi:

EVLAT EDİNME HİZMETİ

Evlat Edinme; bir çocukla, durumu evlat edinmeye uygun bir kii arasında hukuki balar salanarak çocuk ebeveyn ilikisinin kurulmasıdır.

EVLAT EDİNMENİN HUKUKİ BOYUTLARI

lkemizde evlat edinme ilemleri Medeni Yasanın 305den 320ye kadar maddelerinde belirlenmitir.

KİMLER EVLAT EDİNEBİLİR

Yasanın 306. maddesine göre, bir kimsenin evlat edinebilmesi için, en az 5 yıldan beri evli olmaları veya otuz yaını doldurmu bulunmaları gerekir.

Evlat edinebilmek için kiilerin medeni durumlarına bakılmaz; ancak eler, birlikte evlat edinebilir, evli olmayanlar birlikte evlat edinemezler. Elerden biri, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaını doldurmu bulunması koulu ile dierinin çocuunu evlat edinebilir.

Evlat edinecek kiilerin evlat edinecekleri çocuktan en az 18 ya büyük olması gerekmektedir. Bunun yanında, Yasanın 305. maddesi gereince, bir küçüün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmı ve eitilmi olması kouluna balıdır.

NASIL EVLAT EDİNİLEBİLİR

Evlat edinme artlarına sahip bir insanın evlat edinmesi ülkemizde iki yolla olmaktadır.

1-ocuun öz ailesinden ya da vasisinden,

2-Genel Müdürlüümüze balı kurululardan,

Medeni Yasanın 315.maddesi gereince evlat edinme kararı, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede elerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilikisi kurulmu olur.

Medeni Kanunun 320. maddesi gerei Küçüklerin evlat edindirilmesine ilikin aracılık faaliyetlerinin ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurumlarca yapılacaı hüküm altına alınarak Genel Müdürce fiilen yürütülen evlat edindirme hizmetlerine hukuki statü kazandırılmıtır.

Mahkeme kararı ile birlikte evlat edinen kii önce çocuun önceki nüfusunu kapattırıp, çocuu kendi nüfus hanesine kaydettirir. ocuun yeni nüfusuna anne ve baba hanesine evlat edinenlerin adı ve soyadı yazılır. Evlat edinecek kiiler isterlerse aynı anda ya da deiik zamanlarda birden fazla çocuu da evlat edinebilirler.

EVLAT EDİNME İLE OCUUN KAZANDII HAKLAR

Evlat edinilmi çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar. (Medeni Kanun 314)

Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer. Evlatlık, evlat edinenin mirasçısı olur. Evlatlık küçük ise evlat edinenin soyadını alır. Evlat edinen isterse çocua yeni bir ad verebilir. Eler tarafından birlikte evlat edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen elerin adları yazılır. Evlatlıın miras ve baka haklarının zedelenmemesi, aile balarının devam etmesi için evlatlıın naklen geldii aile kütüü ile evlat edinen ailenin aile kütüü arasında her türlü ba kurulur. Ayrıca evlatlıkla ilgili kesinlemi mahkeme kararı her iki nüfus kütüüne ilenir. Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir ekilde açıklanamaz.

EVLAT EDİNME İLEMİNİN İPTALİ

Evlatlık akdinin sona ermesi Medeni Yasanın 317 318 319. maddelerinde belirlenmitir. Buna göre; birinci sebep rızanın bulunmamasıdır. Yasal sebep olmaksızın rıza alınmamısa, rızası alınması gereken kiiler; küçüün menfaati bunun sonucunda aır biçimde zedelenmeyecekse, hakimden evlatlık ilikisinin kaldırılmasını isteyebilir. 318. madde gereince, evlat edinme esasa ilikin dier noksanlıklardan biriyle sakatsa, Cumhuriyet Savcısı veya her ilgili evlatlık ilikisinin kaldırılmasını isteyebilir. Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmı veya sadece usule ilikin olup ilikinin kaldırılması evlatlıın menfaati aır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilmez.

Yine 319. maddede belirtildii üzere, dava hakkı, evlatlık ilikisinin kaldırılması sebebinin örenilmesinden balayarak bir yıl ve her halde evlat edinme ileminin üzerinden be yıl geçmekle düer.

SOSYAL HİZMETLER VE OCUK ESİRGEME KURUMU GENEL MDRLNCE YRTLEN EVLAT EDİNME İLEMLERİ

Genel Müdürlüümüze balı kurulularda bakılan korunmaya muhtaç çocukların bir kısmı her yıl evlat edinmesinde kanuni engeli bulunmayan ailelere evlat edindirilmektedir.

EVLAT EDİNDİRİLEN OCUKLARIN ZELLİKLERİ

Genel Müdürlüümüze balı kuruluların bakımlarına verilen

1-Ana-babası tarafından terk edilen çocuklar,

2-Ana-babasının her ikisi de ölen çocuklar,

3-Gayri meru doan çocuklar,

4-Ana-babası tarafından evlat edindirilmesi için Mahkeme Kararı ile hakkında evlat edindirilmesi için rıza verilen çocuklar,

5-Ana-babası olmasına ramen öz ailesindeki ruhsal rahatsızlıı olan kiilerin ya da ailesi tarafından uzun süre aranmayan çocuklar evlat edindirilmektedir.

Genel Müdürlüümüzden evlatlık verilen çocuk sayısında her yıl sürekli bir artı izlenmektedir. 2002 yılında 184 çocuk evlat edinilerek ,ilemleri tamamlanmıtır.Medeni Yasa ile 1 yıllık izleme sürecinin hükme balanması nedeniyle sayı dier yıılara göre az gözükmektedir..2003 yılında ise aile yanına yerletirilen çocuk sayısı 506 olup, Medeni Yasanın 305. maddesi gereince 1 yıllık izleme sürecindedir.Evlat edinme mahkeme ilemleri tamamlanan çocuk sayısı ise 302 dir.

Evlat edinmelerde Genel Müdürlüümüz gizlilik ve resmiyeti nedeniyle evlat edinecek kiiler arasında daima tercih edilen bir Kurum olmaktadır. Ancak sürekli olarak evlat edinecek aile sayısına oranla çocuk sayısı yetersiz kalmaktadır.

lkemizde evlat edinmek üzere yılda ortalama 3000 aile bavuruda bulunmaktadır. Bir yıl içinde evlat edindirilmek üzere aile yanına yerletirilen çocuk sayısı ise ortalama 450-500dür. Evlat edinmek üzere bavuran ailelerin büyük çounluu 0-1 ya çocuk istenmekte ve cinsiyet olarak da kız çocuk tercih etmektedirler.

GENEL MDRLKE EVLAT EDİNDİRİLEN AİLELERİN BAVURULARI VE ARANAN ZELLİKLERİ

Genel Müdürlüümüzce yürütülen evlat edinme ilemleri Medeni Yasanın ilgili hükümleri ve 01.08.2002 tarihinde çıkarılan Evlat Edindirme Yönergesine uygun olarak yapılmaktadır.

Buna göre; evlat edinecek aileler ikamet ettikleri İlin İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine eleriyle birlikte evlat edinecek yalnız yaıyorsa tek olarak dorudan müracaat ederler. Kendilerinin dilekçesini bir sosyal hizmet uzmanı alarak evlat edinme ilk görüme formunu doldurur.

İlgili Yönerge gerei (0-1) ya çocuk evlat edinmek isteyen ailelerde elerden en az birinin 40 yaını amamı olması gerekmektedir. Eler arasında 10 ve daha fazla ya farkı olması halinde ise elerin ya ortalaması dikkate alınarak evlat edinilecek çocuun yaı hesaplanır. 40 ya üzeri kiilere ise yaları ile orantılı olarak büyük ya grubu çocuk yerletirilmektedir.

Evlat edinecek elerden en az birinin 30 yaını doldurmu olması veya be yıldan beri evli olması zorunludur. (Medeni Yasa gerei)

Yönerge gerei, evlat edineceklerin ruhsal ve biyolojik olarak salıklı, tutarlı, dengeli, çocua sevgi, evkat verebilecek yapıda olması, belli bir eitim ve kültür düzeyinde bulunması, (en az ilkokul mezunu), çocua iyi bir gelecek salayacak düzenli bir gelirinin ve sosyal güvencesinin olması gerekmektedir. Ayrıca çocuun toplum içindeki konumunu olumsuz etkileyecek herhangi bir suçtan ve yüz kızartıcı suçlardan (hırsızlık, gayr-i ahlaki davranılar, alkol, uyuturucu kullanımı vb.) hüküm giymemi olması zorunludur. Buna ilikin olarak, ilgili sosyal hizmet uzmanınca gerekli mülakat ve incelemeler yapılarak evlat edinme sosyal inceleme raporu hazırlanır. Hazırlanan rapor sonucu evlat edinmesi uygun bulunmayan ailelere durum yazılı olarak bildirilir. Uygun görülenler ise müracaat tarihi esas alınarak sıraya alınır.

EVLAT EDİNECEKLERDEN İSTENİLEN BELGELER

A-Her iki e için, çocuun bakımını etkileyecek fiziksel engeli ve bulaıcı hastalıının olmadıını gösterir rapor,

B-Her iki e için savcılık belgesi,

C-Her iki e için nüfus suretleri,

D-Mal, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,

E-İkametgah belgesi,

F-Vukuatlı nüfus kaydı,

G-renim belgesi.

Aile yurt dıında ikamet ediyorsa ayrıca oturma izni ve çocuun ülkeye kabul edileceine ilikin belgelerde istenilmektedir.

EVLAT EDİNMELERDE TERCİH SIRALAMASI

Evlat edinmesi uygun görülen ve gerekli belgelerini tamamlayan müracaatçılar bavuru tarihi esas alınmak kouluyla sıraya alınırlar. Sıralamanın tespitinde bavuru tarihinin yanı sıra ailelerin istedikleri çocuun özellikleri de (ya, cinsiyet, karde olması, salık vb.) etken olabilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaları da sürekli ikametlerinin Kıbrıs olması koulu ile bu kapsam içinde deerlendirilir. En az be yıl süre ile Kurumumuz bünyesinde çalıan personele, bekleme süresinin iki yılı aması halinde, iki yılın bitiminde istedii özellikte çocuk yerletirilir.

Her ikisi de yabancı uyruklu ailelere, her yol denendii halde çeitli nedenlerle Türkiyede evlat edindirilemeyen çocuklar yerletirilir. ç yaından büyük çocukları evlat edinecekler için elerden birinin Türkçe bilme artı aranır. (Türkçe bilme koulu T.C. vatandaları için de geçerlidir.)

Evlat edinmesi uygun görülen müracaatçılara kendi istedikleri özelliklerde çocuk gösterilir. Gösterilebilecek çocuk sayısı en fazla üçtür. Bu çocukları beenmeyen ya da çocuu yanına aldıktan sonra ciddi salık problemi haricinde çocuu evlat edinme ilemi tamamlanmadan iade edilen ailelere bir daha çocuk verilmeyip dosyaları iptal edilmektedir.

Evlat edinecek ailelere evlat edinme öncesi evlat edinmenin hukuki ve sosyal boyutları hakkında gerekli bilgi ilgili sosyal hizmet uzmanlarınca verilmektedir. Ayrıca evlat edinme öncesinde çocuk ve aile arasında çıkabilecek problemler konusunda danımanlık yapılmakta ailenin çocua istenildii ekilde bakıp bakmadıı takip edilmektedir. Yurt dıında ise takip ilemleri ISS tarafından yaptırılmaktadır.

(Haber 7)
Kaynak:uzmanportal.com