Cinsel gelimenin balama yaı cinsiyet, ırk, iklim ve çevre koulları, beslenme ve kalıtsal özelliklere göre farklılık gös­terir. Kız çocuklar, erkeklerden ortalama 2 yıl kadar önce ergenlik dönemine girer. Sıcak iklimler ve deniz seviye­sinde yaayan topluluklarda ergenlie girme souk iklim­lerde ve yüksek rakımlı yerlerde yaayanlara göre daha erken balar. zellikle gelimi ülkelerde beslenmenin çok iyi olması, büyüme temposunun hızlanmasıyla birlikte ergenlie giriin de daha önce meydana gelmesine neden olur.

Aır fizik egzersiz yapanlarda (sporcu, balerin gibi) ise ergenlie giri yaı daha geç olabilir. ocukların ergenlik balama yaı genellikle anne-babanın ergenlik yalarına paralellik gösterir. zellikle kızlarda ilk adet görme yaı anneninkine benzer.

Cinsel geliimin ilk belirtisi kızlarda 10, erkeklerde 12 ya civarında balar. Cinsel gelime belirtilerinin kızlarda 8, erkeklerde 9 yaından önce balaması anormaldir ve ileri inceleme gerektirir.

Ergenlik döneminin balama zamanı gibi süresi de birey-den bireye farklılıklar gösterir ve her çocuk için özeldir. Ortalama 2-5 yıl arasında olan bu sürecin çok hızlanması da erken balaması gibi anormal kabul edilip incelen-melidir. Bu dönemde cinsel geliimi salayan hormonlar kızlarda yumurtalıklardan salgılanan östrojen, erkeklerde ise testislerden salgılanan testosterondur.

Erken cinsel gelime kız çocuklarında erkeklerdekinden 10 kat daha sık görülür. Nedeni genellikle beyindeki hormon salgılanmasını düzenleyen bezlerin erken uyarılmasıdır. Ancak nadiren, yumurtalık-testis ya da böbreküstü bezinin bazı hastalıkları da erken cinsel geliime yol açabilir. Bu nedenle mutlaka bazı incelemeler yapılarak problemin nedeni kesin olarak saptanmalıdır.

Cinsel geliim sırasında vücutta cinsiyet hormonlarının etki-siyle önemli deiiklikler meydana gelir. Hızlı boy ve kilo artıı ile cinsiyet özelliklerinin belirginlemesi (meme gelii-mi, akne, ses kalınlaması vb.) çocuun hızla akranların­dan ayrılmasına neden olur. Yaıtları tarafından itilen bu çocuklar ruhsal geliimleri henüz buna uygun olmadıın­dan daha büyük çocuk gruplarına da kabul edilmedik-lerinden arkada gruplarından koparak içe kapanırlar. Ayrıca beden görünümü nedeniyle çevre tarafından daha büyük olarak algılandıklarından herkes onlardan yaından daha olgun davranı bekler ve ruhsal geliimi buna uygun olmayan çocuk çevre tarafından hiperaktif, ımarık, geri zekalı olarak deerlendirilebilir.

Dier önemli sorun ilerde ortaya çıkan boy kısalııdır. Cinsiyet hormonlarının etkisiyle yaıtlarından önce hızlı boy atan çocuun kemiklerindeki büyüme kıkırdaklarıda erken kapanacaından büyümesi yaıtlarından önce sonlanır ve yetikin boyu kısa kalır. Böylece ilkokulda sınıfın en uzunu olan çocuk, liseye geldiinde sınıfın en kısası haline gelebilir.

TEDAVİ

Erken cinsel geliim gösteren bir çocuk tedavi edilmeli midir Bu sorunun yanıtı EVETdir. Nedeni ne olursa olsun erken cinsel geliim iki önemli probleme yol açmaktadır. Bunlardan ilki çocukta ortaya çıkan davranısal ve psiko-sosyal problemler, dieri ise boy kısalııdır.

Erken cinsel geliim, beyindeki merkezlerin erken uyarıl­masına balıysa tedavide bu geliimi önleyen hormon tedavisi yapılabilir. Bunlar ayda bir kez ya da 3 aylık enjek-siyonlar halinde uygulanmakta olup etkileri sadece kul­lanıldıkları süre içinde geçerlidir. ocuk ergenlik için uygun yaa geldiinde enjeksiyonların kesilmesiyle cinsel geliimi kaldıı yerden devam edecek-tir. Genellikle ebeveynlerin bu aamada “çocuklarına hor­mon verilmesinin zararlı olabilecei” eklindeki endieleri tümüyle gereksizdir. Burada unutulmaması gereken en önemli nokta kullanılan ilaçların kalıcı etkileri olmadııdır.

Ayrıca ilave olarak aızdan alınan bazı ilaçlar da kullanılmaktadır. Erikin dönemde ilaçların üreme yeteneine herhangi bir zararı olduuna dair kanıt yoktur.Hepimizin ortak amacı, çocuklarımızın beden ve ruh salıı açısından normal bireyler olarak büyümelerini salamaktır.

Kaynak : cocukendokrindiyabet.org