Günümüzün anne adayları artık çok anslı. ünkü artık epidural anestezi veya halk arasında “arısız doum” adıyla bilinen yöntem çok güvenli ve yaygın bir ekilde kullanılıyor.

Epidural anestezi ile ilgili yeterince bilgi alabilmek için öncelikle doum arıları hakkında gerekli bilgiyi almak uygundur.

Doum Arılarının Nedenleri Nelerdir

Doum sırasındaki arıların iki temel nedeni vardır; duygusal ve fonksiyonel nedenler.

Duygusal arıların nedeni korku ve bilgisizliktir. Bu faktörler doum sancılarının iddetini olumlu ya da olumsuz ekilde etkileyebilir.

Doum ile ilgili eitim, arıyı ortadan kaldırmasa da onunla baetmeyi bize öretir. Kendisini nelerin beklediini bilen bilinçli bir anne adayı arıya çok daha kolaylıkla direnebilmektedir.

Doum arılarının ana nedeni ise fonksiyonel arılardır. Rahim kasılmaları, rahim kanalının açılması, bebein aaıya doru inii ve doum sırasındaki tıbbi giriimler fonksiyonel arıların dier nedenleridir. Bu bölgedeki sinirsel uyaranların beyine iletilmesi sonrasında arı hissi oluuyor.

Epidural Anestezi Nedir

Epidural anestezi vücudun belirli bir bölgesindeki arı iletimini durduran bölgesel ya da lokal bir anestezi çeididir. Yöntem, bir anestezi uzmanı tarafından uygulanır. Doum arısını kontrol altına almanın en etkili yöntemi olmakla birlikte sadece bu amaçla kullanılmaz.

Sezaryen gibi bel seviyesi altında yapılan pek çok ana cerrahi giriim epidural anestezi altında yapılabilir.

Uygulamadaki prensip, omurilii çevreleyen ve dura adı verilen zarın etrafına lokal anestezik madde verilerek arı uyarılarının beyine ulamasının engellenmesi sonucunda arı hissinin ortadan kalkmasıdır.

Eer bu bölgedeki motor ilevi salayan sinirler de baskılanırsa tam bir anestezi meydana gelir ve uygulama yapılan bölgenin altında kalan kısımda his ile birlikte hareket kabiliyeti de ortadan kalkar. Kii bu durumda geçici süreyle bacaklarını ne hissedebilir ne de oynatabilir. Bu sezaryen ameliyatlarında uygulanan epidural anestezidir.

Epidural anestezinin normal doumda uygulanmasındaki amaç sadece arıyı gidermek olduundan, epidural aralıa sezaryen ameliyatlarına göre daha az dozlarda lokal anestezik ile birlikte güçlü arı kesiciler de verilir. Bu sayede motor kayıp olmayacaından anne adayı arı duymadıı halde dokunmaları hissedebilir ve bacaklarını oynatabilir. Lokal anesteziin miktarı çok düük tutularak anne adayının normal doum eylemi sırasında yürüyebilmesi dahi salanabilir.

Epidural Anestezi Nasıl Uygulanır

Normal doumda rahim kasılmaları düzenli hale geldikten sonra ya da rahim açıklıı yaklaık 4 cm.ye ulatıında (bu dönem arıların hissedilmeye baladıı aktif faz olarak adlandırılır) epidural anestezi yapılabilir.

Anne adayı yan yatar ya da oturur pozisyondayken kateterin (ince boru) takılacaı bel bölgesindeki alan önce antiseptik solüsyonlar ile temizlenir, sonra bölgeye steril örtüler örtülür.

Daha sonra kateterin girecei bölüm ineyle uyuturulur, ardından kateter ciltten bel bölgesindeki omurların arasına kadar itilerek dura zarı çevresindeki epidural aralıa yerletirilir.

Kateterin dıarıda kalan ucu flasterler ile hastanın sırtı boyunca sabitlenerek kayması engellenir.

Böylelikle dıarıda kalan uçtan gereksinim halinde enjektör yardımıyla istenilen miktarda lokal anestezik ilaç yapılabilir.

Normal doumda, kateter yerletirilip ilaç verildikten yaklaık 15 dakika sonra anne adayı kasılmaları hissetmesine ramen arı duymamaya balar. Doum uzadıında veya ilacın etkisi azalıp hasta arı duymaya baladıında ise ek dozlar verilebilir. Bu ekilde doum gerçekletirildikten sonra epizyotomide de ek bir anesteziye gerek kalmaz.

Vajinal doumu takiben hemen, sezaryeni takiben ise genellikle 24-36 saat sonra uygulamaya son verilerek kateter çekilip çıkartılır.

Anestezi amaçlı epidural kateter takılması ilemi hastalar açısından son derecede kolay tolere edilebilir, acısız ve rahat bir uygulamadır.

Kateterin epidural boluu girdii anda bacakta elektrik çarpmasına benzer bir his oluması dıında hastada rahatsızlık olumaz. İlemin uygulamasında en önemli nokta ise ilemi yapan anestezi uzmanının deneyimidir.

Epidural Anestezinin Avantajları Nelerdir

Doum arılarının giderilmesinde en etkili yoldur.

Genel anesteziye göre riski daha azdır.

Annenin bilinci açık olduu için sezaryen sırasında douma katılabilir, hatta ameliyat devam ederken bebeini kucaına bile alabilir.

Uygun zamanda uygulanırsa normal doumun ilerlemesini hızlandırır.

Epidural Anestezinin Uygulamasındaki Riskler Nelerdir

Epidural anestezide risk sanılanın aksine deneyimli uzmanlar tarafından yapıldıında son derece azdır.

En sık görülen yan etki ani tansiyon dümesidir (hipotansiyon). Bu problemi önlemek için, ilemden hemen önce damar yolundan yaklaık bir litre kadar sıvı hızlı bir ekilde verilerek damar yolunun dolması salanır.

Ayrıca, ilem sonrası ba arıları, yetersiz anestezik madde uygulanmasına balı tek taraflı anestezi oluması, kullanılan ilaçlara balı hafif derecede alerji ve cilt döküntüleri, enfeksiyon, nadiren ıkınma hissini ortadan kaldırarak doum süresinin uzaması, ilem sonrası idrar yapmada geçici zorluklar ve yine çok çok nadiren felç geliimi gibi problemler sayılabilir.

İlem deneyimli ellerde uygulandıında, bu tür problemlerin gelimesi son derecede nadirdir.

Epidural anestezi hem vajinal hem de sezaryen ile doumların son derece konforlu geçmesini salayan ve 25 yıldır modern tıpta yeri olan bir yaklaımdır. Her anne adayı bu uygulamadan yararlanması için tevik edilmelidir. Genel anestezinin risklerinin epidural anesteziye göre daha fazladır.

Epidural Anestezi (Arısız doum) Kimlere Uygulanmaz

Kanama bozukluu olanlarda

Antikoagülan (pıhtılamayı önleyici) tedavi alanlarda

Uygulama bölgesinde enfeksiyon-yanık varlıında

Anne adayının uygulamayı reddetmesi durumlarında epidural anestezi uygulanmaz.

Kaynak: Op.Dr. Süleyman Eserda

jinekolognet.com