Bundan 150 yıl önce, çok güçlü bir güne fırtınası Avrupa ve Amerika genelindeki tüm telgraf kablolarını kül etti ve tüm gökyüzü elektrik yüklendi. Günein son zamanlarda yeniden hareketlenmesi, bilim insanlarına dünyadaki modern çaın sonunu getirebilecek bir felaketin yaanabilecei endiesi yaatıyor.

Geçtiimiz hafta Güne’te yaanan patlamalar, Dünya’ya doru hareket eden elektrik yüklü gaz dalgalarının olumasına neden oldu. “Güne tsunamisi” olarak adlandırılan olayın gerçekletii günün ertesinde, BBC “Aurolar” olarak bilinen Kuzey/Güney Iıkları’nın güneye doru kaymakta olduunu belirtti. Buradaki önemli nokta ise, Aurolar’ın da yüklü gaz parçacıklarından oluması.

Son gelimeler ııında, Güne tsunamisi ve Kuzey Iıklarının yer deitirmesi gibi olaylar Dünya’nın manyetik alanını dorudan etkileyebilir. Dünya’ya doru ilerleyen yüklü gaz parçacıkları manyetik alanları bozabilecei gibi, Kuzey Iıklarının manyetik alanı Dünya’nın manyetik alanıyla etkileerek olumsuz gelimelere neden olabilir.

Bundan 151 yıl önce yaanan Büyük Güne Fırtınası o kadar güçlüydü ki, 24 saat içinde Kuzey Amerika genelinde birçok noktada gökyüzü kırmızı, yeil ve mor renklerle parlamaya baladı. Madenciler gecenin bir yarısı ie gitmek için uyandı, gazeteler Küba’ya kadar uzanan bir bölgede Kuzey Amerika’da gündüz yaandıını yazdı.

MANYETİK ALANLARIN ARPIMASI
Gökyüzündeki bu parlaklıa, Güne fırtınası parçacıklarının çok büyük bir ölçekte Dünya atmosferinin üst katmanlarıyla çarpıması neden oldu. Bu çarpıma o kadar etkiliydi ki, dünyanın dört bir yanındaki telgraf hatları kullanılmaz hale geldi, hatta kıvılcımlar saçarak yanmaya baladı.

Telgrafçılar, hatalara elektrik gönderen bataryaların kablolarla olan balantısı kesmesi de bu durumu engelleyemedi. Aurora’nın neden olduu elektrik akımı o kadar güçlüydü ki, atmosferden yüklenen hatlar mesaj iletmeye devam etti. Tüm pusulalar saatlerce kuzeyi gösterecek ekilde kilitlendi.

üphesiz, 19′uncu yüzyılın ortasındaki insanlık, Güne fırtınasının etkilerini bugünkü kadar iyi deerlendiremezdi. O yıl Mors alfabesi kullanan telgraf sistemi henüz 15 yıldan beri geçerliydi. Uydudan televizyon yayını, bankamatik, internet, cep telefonları, iPad, büyük elektrik ebekeleri GPS uydu yön bulma sistemi gibi teknolojiler hayal bile edilemezdi.

Ancak 1859 yılında insanlıın telgraf dıında yaygın telekomünikasyon sistemi kullanmaması, Güne fırtınası felaketinden çok az zararla çıkmasını saladı. Bugün ise, aynı eyin yaanması haline Dünya çok büyük bir bedel ödeyebilir.

Bir baka haber de Güne fırtınası büyük bir felaket getirecek

YA BAIMIZA GELİRSE
Yaandıı gün dünyadaki tüm telgraf hatlarını yakan bir Güne fırtınasının benzerinin 2012 veya 2013′te yaanması, bankacılık, iletiim, salık, bilgisayar, ulaım ve milyarlarca insana elektrik ulatıran enerji ebekelerinin çökmesine ve dünyanın kaosa sürüklenmesine neden olabilir.

Eskisinden daha iddetli bir “Güne parlaması”, günlerce, haftalarca, hatta aylarca sürebilecek bir ta devri dönemi balatabilir. Bilim insanları, yaanabilecek bir Güne fırtınasının bir Güne lekesinden doacak patlamanın büyüklüüne balı olduunu belirtti.

Dünyayı sarsabilecek büyüklükte dev bir Güne fırtınasının her 250 yılda bir gerçekleme ihtimali bulunuyor. Ancak bilim insanları, bu tür bir fırtınayı taıdıı elektrik yükünün Dünya’nın atmosferine çarpmasına birkaç saat kalana kadar fark edemeyeceklerini ifade etti.

Uzmanlar, buna ramen birkaç yüz uyduyu yanmadan önce güçten kesebilecek vakit bulabileceklerini belirtti. Ancak, elektrik ebekeleri ve bilgisayar alarını çok büyük bir risk taıdıını belirten bilim insanları, elektriin günlerce kesilebileceini, bilgisayar sürücüleri ve sunucuların hasar görmemesi için yeraltında yedeklenmesi gerektiini vurguladı. Aksi takdirde, çarpıan manyetik alanlarının oluturduu etkiden hiçbir ey kurtulamayacak.

Bir baka haber de Güne fırtınası büyük bir felaket getirecek

(Hürriyet)