dogumsonrasi

Son 20 yılda doum kontrol yöntemlerinde, yüksek dozda hormon içeren ilk haplardan, günümüzde denenmekte olan ve derialtına uygulanan mini haplara uzanan bir gelime görülmektedir. Bugün bile bu yöntemler kullanılırken özel öklemler almak gerektii unutulmamalıdır.

Kiisel seçimlerde doum kontrol yöntemlerinin özelliklerinin yanı sıra psikolojik, biyolojik (örnein, boal­mayla ilgili sorunlar) ve toplumsal (ör­nein, eitim, kullanım kolaylıı) et­kenler de rol oynar.

Seçim, özellikle bazı özel sorunlar yaratan biyolojik koullarda hiç de ko­lay olmayabilir. Kadının dourgan ya­amındaki üç döneme (ergenlik; doum ya da kürtaj sonrası; menopozdan önce) ı ilikin bazı açıklamalar gerekmektedir .

LOUSALIK (DOUM SONRASI) DOUM KONTROL:

Lousalıkta ya da doumu izleyen ay­larda doum kontrolünde sorun yaratan etkenler unlardır:

Gebelikten sonra döîyatamda olu­abilecek anatomik deiimler;
– doum sonrasında âdet çevriminin ne zaman balayacaının kestirileme­mesi;
– emzirme.
Doal yöntemler: det çevrimi yeni­den baladıktan sonra uygulanabilir.
Hap. Süt miktarını azaltabilir, ayrıca bebein karacieri süte geçen hormon­ları zararsız hale getirecek kadar geli­mi olmadıından toksik etki görülebi­lir. Yalnızca progesteron içeren haplar kullanılabilir.
Spiral. Doumdan hemen sonra spiral takıhrsa hemen her zaman dıarı itilir. Spiralin daha geç (4-7 gün sonra) takıl­ması bu olasılıı azaltırsa da dölyataının yırtılma tehlikesini artırır. Spiralin doumdan sekiz hafta sonra yerletiril­mesi; önemli bir komplikasyona yol açmaz. Doumdan sonra itilme olasılıını azaltmak için, üstünde lastik düümler ya da hayvan baırsaından elde edilen ve vücutta 1 hafta içinde eriyen iplikler bulunan spiraller önerilir. Bu düümler dölyataı dokusuna yerleip itilme riski­ni azaltır. Ne var ki, bunların nasıl etki gösterdiine ilikin kesin veriler yoktur.

DK YA DA KRTAJDAN SONRA

Hap, gebeliin 12. haftasından önce gerçekleen bir düük ya da kürtajdan hemen sonra rahatça kullanılabilir. Dü­ük bu tarihten sonra gerçekleirse, tromboflebit (toplardamarda pıhtı ve il­tihap) tehlikesi yüksek olduundan hap kullanımı en az iki hafta ertelenmelidir.

Spiral de gebeliin ilk üç âyı içinde gerçekleen bir düük ya da kürtajdan hemen sonraki âdet kanamasının ardın­dan yerletirilebilir. Bu durumda enfek­siyon, dölyataı yırtılması, spiralin ken­diliinden dıarı itilmesi ya da istenme­yen gebelik riski yoktur. Aradaki 10-15 günlük sürede cinsel ilikiye izin veril­mez.

Spiral, gebeliin ikinci üç ayında gerçekleen bir düükten sonra takıldı­ında itilme ya da aaı kayma riski yaklaık 5-10 kat artar.
Gebelik, ilk üç ayda kürtaj ya da dü­ük sonucu sona erdiinde, özel sorun­lar yoksa öteki yöntemlerin kullanılma­sında bir sakınca yoktur.