eker hastalarında yiyeceklerin doru miktarda yenilmesi çok önemli. Eer diyabetseniz, yiyeceklerinizi diyetisyenin önerdii miktarlara uygun olarak ölçerek ve öünlere sadık kalarak yemelisiniz.

eker sinsi bir hastalık; bu hastalık herhangi bir belirti göstermeden yıllarca sessiz kalabiliyor. nlem alınmazsa yüksek kolesterol, damar tıkanıklıı, kol ve bacakta kangren, körlük ve böbrek hastalıklarına sebebiyet veriyor. Ayrıca cinsel iktidarsızlıa, kiilik deimesine, di, deri, mide-baırsak hastalıklarına da yol açıyor.

Kalıtım, imanlık, gebelik ve uzun süreli ilaç kullanımı (diüretik, kortikosteroid gibi…) hastalıın ortaya çıkmasını kolaylatırıyor. Tip I ve Tip II olmak üzere iki tür eker hastalıı var.

Tip I yani insüline balı eker hastalıı kalıtsal olup çocukluk ya da gençlikte ortaya çıkıyor ve sürekli insülin tedavisini gerektiriyor. Oysa Tip II yani insüline baımlı olmayan diyabet yetikinlikte ortaya çıkıyor ve insüline gerek kalmadan diyet ve kilo kaybıyla kontrol altına alınabiliyor. Ancak yetikinlikte ortaya çıkan eker hastalıında ölüm riski çocuklukta oluandan daha yüksek.

eker hastalıının belirtileri:
* Aırı susama ve acıkma
* ok sık idrara çıkma
* Aırı yorgunluk ve uyku hali
* Hızlı kilo verme
* Bulanık görme
* Ciltte kuruma ve kaıntı
* El ve ayaklarda karıncalanma ve uyuma
* Deride, vajinada ve mesanede iyilemeyen enfeksiyonlar
* Açlık kan ekeri düzeyinin 140 mg/100 ml’nin üzerinde olması

Hangi sporlar yararlı
Fiziki aktivite yani spor vücuttaki ekerin hızla tüketilmesine yardımcı olarak kan ekeri düzeyini dengeliyor. Spor ayrıca kan damarları ve kalp için de yararlı. Ancak spora balamadan önce mutlaka doktora danıarak tıbbi kontrolden geçmeli ve uygulanacak spora karar verilmeli. Yürüyü, bisiklet, yüzme gibi sporlar ideal olabilir.

eker hastasıysanız bunları ihmal etmeyin…
* Beslenme ve spor konusunda mutlaka doktorunuza danıın.

* Tip I diyabet hastası iseniz, 3 ana ve 3 ara öün olmak üzere toplam 6 öünü her gün aynı saatlerde yemeye özen gösterin. İnsülin aldıınız için karbonhidratların günlük daılımı çok önemli; günlük karbonhidratın yüzde 15′ini kahvaltıda, yüzde 25′ini öle, yüzde 30′unu akam yemeinde yiyin. Kalanı ara öünlere paylatırın.

* Tip II diyabet hastasıysanız, temel ilkeniz kilo kontrolü olmalıdır. Daha az yiyerek ve daha fazla hareket ederek fazla kilolarınızı verin. Az ve sık yiyin. Kesinlikle aç kalmayın, çünkü uzun süren açlık kan ekerinizde dalgalanmalara yol açarak hastalıınızı artırabilir.

* Tansiyon, kan ekeri ve kolesterolünüzü kontrol altında tutun.

Diyabetli hastalarda yiyeceklerin doru miktarda yenilmesi çok önemli. Bu nedenle yiyeceklerinizi diyetisyeninizin önerdii miktarlara uygun olarak ölçerek yiyin. C ve E vitaminleri ile krom minerali içeren besinleri her gün düzenli olarak tüketin. Günlük C vitamini gereksinimi 2000-5000 mg arası, E vitamini 800-1200 IU arası olmalı. Bu konuda öncelikle doktora danııp gerekiyorsa takviye vitamin hapları da alabilirsiniz.

* Beyaz ekmek yerine kepekli ekmei tercih edin.
* ünlerde mutlaka pimi sebze yemei ve salata yiyin.
* Meyveleri mümkün olduunca kabuu ile yiyin.
* Posalı yiyecekleri tercih edin.
* Kuru baklagillere, özellikle fasulye, bezelye, mercimek, barbunya ve nohuta sofrada sıkça yer verin.
* lçülü miktarda zeytinyaı veya sıvıya kullanın.
* Kırmızı et yerine beyaz et yiyin.
* Etli yemeklere ayrıca ya ilave etmeyin.
* Light süt ve yourdu tercih edin.
* Az yalı peynir çeitlerini tüketin.
* Krema, kaymak,tereyaı ve margarinden uzak durun.
* eker, tuz ve alkolden sakının.Tatlandırıcılı tatlılara tüketmeye çalıın.
* Düzenli spor yapın. Bu konuda mutlaka doktorunuza danıın.
* Günde en az 8 bardak su için.

eker hastaları nasıl beslenmeli
JFK Hastanesi Diyetisyeni zge Mergen, diyabet tedavisinde amacın kan ekerini normal düzeyde tutmak olduunu belirtirken, bu amaç dorultusunda en önemli hedefin dengeli beslenmek olduunun altını çiziyor. zellikle Tip II diyabetlilerde dengeli beslenme ve düzenli egzersiz uygulamalarıyla bireyin, uzun yıllar ilaç tedavisine gerek kalmadan yaamını sürdürebileceini belirtiyor. Diyetisyen Mergen, karbonhidrat, protein, ya, mineral ve vitaminlerin günlük öünlere dengeli bir ekilde paylatırılmasını öneriyor.

Karbonhidratlar, günlük kalorinin yüzde 50-60′ını oluturmalı. Yulaf, kuru baklagiller (özellikle fasulye), meyve ve sebzelerde bulunan lif içerii yüksek karbonhidratlar, kan ekerinin yükselmesini önlerken, kolesterol düzeyini de kontrol altında tutabiliyor. Soan, eker hastaları için çok yararlı çünkü içeriinde eker düürücü kimyevi maddeler bulunuyor. Brokoli, içeriindeki bol miktarda karbonhidrat ve krom minerali ile kandaki eker düzeyini kontrol altında tutabiliyor.

eker hastaları az yalı yemekleri tercih etmeli. ünkü bu hastalıkta, damar tıkanması ve kalp hastalıklarına yakalanma riski yüksektir. Ancak A, D, E ve K gibi bazı vitaminlerin vücutta kalmasını saladıı için tamamen yasız bir diyet de düünülemez. Katı yalar yerine zeytinyaı ve dier bitkisel yalar tercih edilmeli.

Protein, vücuttaki doku ve hücrelerin yapıtaı olduundan mutlaka alınmalı. Proteinli besinler kan ekerini yükseltmiyor ama aırı alındıında böbrek sorunlarına yol açıyor. Süt ve sütlü ürünlerinin light versiyonlarını seçin. Kolesterol içermeyen besinleri tercih edin.

eker ve ekerli besinlerden uzak durun. Bu tür besinler baırsaklar tarafından hızla emildii için kan ekerini çok çabuk yükseltiyor. eker yerine tatlandırıcı kullanın. Bu konuda aspartam, asesulfam, potasyum, sakkarin ve siklamat gibi enerji deeri olmayanları seçebilirsiniz. Tatlandırıcı hakkında mutlaka doktorunuza danıın.

Vitamin ve mineralli sebze ve meyveler hazmı kolaylatırmanın yanı sıra içerdikleri posa sayesinde kan ekerinin daha geç ve kontrollü yükselmesini salıyor. Bu nedenle eker hastaları için meyvenin kendisi meyve suyundan daha yararlıdır. C ve E vitaminleri eker tedavisinin en önemli besin maddeleridir. C vitamini, insülinin hücrelere girmesine yardımcı olurken E vitamini, hastalıın yol açtıı komplikasyonları giderip insülinin etkinliini artırıyor. Krom minerali, kan düzeyindeki dalgalanmaları önlüyor. Krom, tüm tahıllar, mısırözü yaı, sütlü ürünler, et ve mantarda bulunuyor.

Hangi yiyecekler ekeri düürüyor
Her besinin, yendikten sonra kan ekerini yükseltme hızı farklıdır. Yiyeceklerin, kan ekerini yükseltme hızlarına “glisemik indeks” deniyor. Genellikle posalı yiyeceklerin glisemik indeksleri düük olur. Kuru fasulye, nohut, mercimek, bulgur, kepekli ekmek, elma, armut, light süt ve yourt, makarna ile portakal gibi besinlerin glisemik indeksleri düüktür. Buna karılık patates, pirinç, havuç, muz, kavun ve üzümünki yüksektir. Kuru üzüm, kuru kayısı ve kuru erik gibi kuru meyvelerin de glisemik indeksi yüksektir. eker hastalarının mümkün olduunca glisemik indeksi düük besinleri tüketmesi kan ekerinin kontrol altında tutulmasını salayacaktır.

kaynak : Hürriyet.com