zellikle çocuklarda çok sık görülen hastalıklardan biri bademciklerin imesidir. Kadıköy ifa Hastanesi Kulak Burun Boaz Uzmanı Op. Dr. Engin Akta bademcikle ilgili en önemli 10 soruyu yanıtladı.

1 – Bademcik vücutta ne ie yarar Geniz etinin bademcikten farkı nedir

Bademcikler (Tonsil) ve geniz eti (Adenoid) vücudun baııklık sisteminde rol alan, lenfosit üretmekle görevli lenfoid dokulardır. Bademcikler boaz giriinde dil kökünün iki yanında, geniz eti ise nasofarenks denilen burun arkasındaki geniz bölgesinde yer alır. Bademcik ve geniz eti tarafından üretilen lenfositler ve antikorlar lokal baııklık sisteminde sadece yardımcı bir role sahiptirler, ana rolde ise mukozal immünglobülinler ve sistemik üretilen lenfositler rol oynar. Bademcikler bir kapsülle sarılıdır ve yutak kaslarına bu kapsülle balanırlar, geniz etinin ise bir kapsülü yoktur ve geniz bölgesinde dokuların üzerinde yer alır.

2 – Vücudun bademcie ihtiyacı var mıdır

Vücudumuzdaki her organ gibi bademciklerinde bazı görevleri vardı ancak söylediim gibi bu olmazsa olmaz bir fonksiyon deildir. O yüzden halen dünya üzerinde özellikle çocuk yalarda uygulanan cerrahi müdahalelerin büyük bir kısmını bademcik ve geniz eti operasyonları oluturur. Burada esas mesele o hasta için bademcikler veya geniz eti alınmasının salam, kanıta dayalı tıbbi nedenlere göre karar verilmesi zorunluluudur.

3 – Bademcikler neden ier

Bademciklerin virüs veya bakterilerle enfekte olması sonucu boyutunun artması bademcik imesi olarak hissedilir. Boaz arısı, ate, yutma güçlüü, halsizlik, aızda kötü koku, boyun bezelerinde ime, gibi ikayetler de eklenebilir.

4 – Bademcik alınmalı mıdır Bademcik hep geniz eti ile birlikte mi alınır

Bademcik operasyonları gerekli durumlarda uygulanmalıdır. Bademciklerle geniz eti benzer lenfoid dokular olduu için özellikle çocuk hastalarda çou zaman bademcik problemleri geniz eti problemleri ile birlikte olur ve operasyon gerektiinde genellikle birlikte alınmaları gerekir. Bu lenfoid dokuların ameliyatla alınması genellikle iki nedenle gerekebilir. İlki bademcik ve geniz etinin boyutlarının artarak havayolunu tıkamaları, ikincisi ise sık iltihaplanmalarıdır. Bademciklerin büyük olması; yutma, beslenme ve konuma problemleri yaratabilir. Bademcik üzerinde biriken yiyecekler de aız kokusu yaratabilir. Adenoid dokusunun büyük olması her eyden önce burun tıkanıklıına yol açar. Bu hastalarda azı açık uyuma ve horlamaya neden olur.

Ayrıca geniz etinin büyük ve tıkayıcı olması yüz ve çene kemiklerinde geliim bozukluu yaratarak ‘adenoid face’ denilen görünüme, orta kulakta sıvı birikimi ve iitme kaybına, sinüzit, geniz akıntısına neden olarak farenjit ve öksürüe neden olabilir. Ayrıca sık tekrarlayan bademcik infeksiyonu kalpte, eklemlerde ve böbreklerde problem yaratabilir. Bu tip durumlarda bademcik ve geniz eti operasyonlarını planlamak gerekir.

5 – Bademcikler ne zaman alınmalıdır

Bademcikler gerekli olduu durumlarda her yata alınabilir. Genellikle gece uykuda solunum durma atakları (apne) oluması dıında bademcik operasyonları için 2,5 ya sonrası beklenmelidir. Geniz eti operasyonları ise daha ufak yalarda güvenle uygulanabilir. Bademcik operasyonlarında üst ya limiti yoktur fakat erikin hastalarda operasyon sonrası kanama, arı gibi komplikasyonlar daha sık görülür.

6 – Yaa balı olarak bademcikler daha çok mu sorun yaratır

Bademcik sorunları çocukluk çaından sonra genellikle azalır. Yala birlikte havayolu çapı artarak tıkayıcı durumlar daha az görülür, yala birlikte genel baııklık sisteminde de gelimeler olduundan bademcik enfeksyonları yala birlikte azalabilir. Ancak erikin bademcik enfeksyonları çok daha aır geçer, uzun iyileme süresi i kayıpları ve daha uzun salık sorunlarına neden olur.

7 – Kaç yaına kadar bademcik alınmalıdır

Bademcik operasyonları her yata uygulanabilir, genellikle 3 – 5 ya grubunda daha sık uygulanmaktadır ancak bademcik operasyonları için gerekli artlar ve zorunluluklar olutuunda, çocuk daha da büyüsün diye beklemek çou zaman faydadan çok zarar getirecektir.

8 – Bademcik ve geniz eti ameliyatı kararı nasıl alınır

Bademcik ve geniz eti operasyonu için endikasyonlar (gereklilikler) unlardır:

Sık enfeksiyon geçirilmesi: Birbirini takip eden yıllarda, senede 3 veya daha enfeksiyon geçirilmesi.
Bademciklerin yutmayı ve solunumu zorlatıracak kadar büyümesi
Bademciklerin tek taraflı büyümesi (Kötü huylu hastalıkların belirtisi olabilir)
Bademcik üzerinde yiyecek birikerek kötü aız kokusuna neden olması.
Geniz etinin solunumu bozacak kadar büyümesi
Geniz eti ve bademciklerin kulakta sıvı birikimine neden olarak iitme kaybı yaratması
Sık sinüzit atakları ve kronik öksürüe neden olacak kronik geniz eti iltihapları

9 – Bademcik ameliyatlarının mevsimi var mıdır

Bademcik operasyonları her mevsim yapılabilir ancak yaz aylarının çok sıcak günleri uygun deildir. Operasyon sonrası arı nedeniyle ufak çocukların sıvı alımı kısıtlanabilir ve komplikasyon oranı artabilir. Genellikle kı ve ilkbahar daha uygun aylardır.

10 – Bademcik ameliyatı risklimidir Bademcik ameliyatlarında anestezi kullanımı hakkında bilgi verir misiniz

Bademcik ve geniz eti operasyonları nispeten riski az müdahalelerdir fakat her cerrahi müdahalenin belli riskleri vardır. zellikle çocuk ya grubunda bu operasyonlar daha sık uygulandıı için hem cerrahi, hem anestezi oldukça titiz yapılmalıdır. Ameliyat sahası aynı zamanda havayolu sahası olduu için anestezi için bu konuda tecrübeli ve özel ekipmanları olan birimler seçilmelidir. Anestezi biliminde son yıllarda gelien yeni teknikler ve ilaçlar anestezi komplikasyonlarını oldukça azaltmıtır. Operasyon sonrası arı özellikle erikin hastalar için problem yaratabilir fakat çocuk hastalarda arı çou zaman basit arı kesicilerle ortadan kalkar. Operasyon sonrası gelien kanamalarda önem arz eder.

İlk gün genellikle fazla olmamak kouluyla aızdan kan gelmesi normaldir, fakat ilerleyen günlerde kanama devam eder veya iddetlenirse vakit kaybetmeden operasyonu yapan hekimle temasa geçmek gerekir, çok nadiren kanama kontrolü için yeni bir operasyon gerekir. Operasyon sonrası beslenme tarzı komplikasyonları azaltmada oldukça önemlidir. Kesici ve sert besinler asla alınmamalıdır, genellikle sıvı ve yarı sıvı aırlıklı beslenmek gerekir. Sonuç olarak bademcik ve geniz eti operasyonları sık uygulanan, tecrübeli ekiplerle oldukça sorunsuz ve yüz güldürücü sonuçları olan operasyonlardır.

ekolay