Türkiye Cumhuriyeti tarihinde meydana gelen dördüncü, baarılı olmu ikinci ve emir-komuta zinciri içerisinde yapılmı ilk askeri darbe eylemidir.12 Mart Muhtırası, 12 Mart 1971 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Genelkurmay Bakanı Memduh Tamaç, Kara Kuvvetleri komutanı Faruk Gürler, Deniz Kuvvetleri komutanı Celal Eyiceolu ve Hava Kuvvetleri komutanı Muhsin Baturun imzasıyla Cumhurbakanı Cevdet Sunaya bir muhtıra vererek hükûmetin istifaya zorlandıı askeri müdahaledir.

Milli Demokratik Devrim
Milli Demokratik Devrim, 1960ların ikinci yarısında Türkiye İçi Partisi (TİP) içindeki bölünmenin yönlerinden biridir. zellikle Mehmet Ali Aybarın liderliindeki TİP çevresi, Milli Demokratik Devrim ile Sosyalist Devrim i birbirinden ayrılamaz olduunu savunup dorudan bir Sosyalist devrimi tercih ederken, Mihri Bellinin kavramlatırdıı Milli Demokratik Devrim ise Türkiyeye daha uygun bir devrim olarak ikinci bir grup tarafından tercih edilmitir. Bu gruptakilere göre devrim, aynen Sovyetler Birliinde 1917 yılında olduu gibi iki aamalı olmalıdır. nce Milli Demokratik Devrim askeri darbe eklinde genç subayların önderliinde gerçekleecek sonra da proleter devrim iddete dayanmadan kesintisiz bir ekilde içi sınıfının hakimiyetini kuracaktır.

Kanlı Pazar
Kanlı Pazar, 16 ubat 1969 tarihinde İstanbul Beyazıt meydanında ABDnin 6. Filosunu protesto etmek için 76 gençlik örgütünün toplandıı sırada meydana gelen olaylardır.

Gösteri için valilikten izin alınmıtır. Gösteri yapılmadan önceki günlerde Komünizmle Mücadele Dernei uyarılarda bulunarak halkı tepkiye çaırdı. O gün, dier bir grup da Beyazıt meydanında talı sopalı beklemeye koyuldular. İki grup meydanda karılatı. Olaylar sırasında Ali Turgut Aytaç ve Duran Erdoan adlı gençler bıçaklanarak öldü.

9 Mart 1971 Darbe Teebbüsü
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından emir-komuta zinciri içerisinde 12 Mart muhtırası verilmemi olsaydı, TSK içinde kurulmu olan ve baında Emekli Korgeneral Cemal Madanolunun bulunduu gizli askeri cunta fiilen 9 Mart 1971 tarihinde darbe yapacaktı. Cunta içine sızmı ve önemli görevler üstlenmi olan Mahir Kaynak vasıtası ile darbe önceden haber alınmı ve darbeye adı karıan ve Orgeneral rütbesiniden daha kıdemsiz olanlar resen emekliye sevkedilmilerdir..

12 Mart 1971 darbesine giden süreçte Doan Avcıolunun çıkardıı Devrim gazetesi etrafında toplanan ve içlerinde 27 Mayıs Darbesini yapan Millî Birlik Komitesinin gerçek lideri Emekli Korgeneral Cemal Madanolunun da bulunduu Milli Demokratik Devrimciler, o dönemin siyasi partilerinin demokrasi anlayıının bir oyalamaca olduunu ileri sürerek ulusçu-devrimci yöntem olarak ifade edilen ilkeler dorultusunda parlamento dıı muhalefeti savunuyorlardı. Devrim gazetesinin genel yayın yönetmeni Hasan Cemal çok sonraları anılarını anlattıı Cumhuriyeti ok Sevmitim adlı kitabında o zamanki maksatlarının ulusalcı subayları ikna ederek onlarla birlikte bir Milli Demokratik Devrim darbesi yapmak olduunu yazdı.

Nitekim 9 Mart 1971 tarihinde planlanan darbe, içlerinde Mahir Kaynak ve Mehmet Eymürün de bulunduu Milli İstihbarat Tekilatı mensuplarının durumu Genel Kurmay Bakanı Memduh Tamaç ve 1. Ordu Komutanı Faik Türüne haber vermesiyle akamete uratıldı.

Muhtıra
12 Mart Muhtırasını veren Orgeneral Memduh Tamaç, Orgeneral rütbesindekiler hariç bu 9 Mart 1971 Milli Demokratik Devrimine adı karıan bata Tümgeneral Celil Gürkan olmak üzere tüm subayları resen emekliye sevketti. 1. Ordu Komutanı Faik Türün de bu darbeye adı karıan tüm Devrim yazarlarını Ziverbey Kökünde Milli İstihbarat Tekilatı vasıtasıyla sorguya çekti. Bu sorgularda Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler ve Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Baturun da 9 Mart darbesine önce destek verdikleri, fakat sonra istihbarat bilgileri Genel Kurmay Bakanı Memduh Tamaça ulaınca desteklerini geri çektikleri ortaya çıktı.

Darbe, 1971 yılında 12 Mart günü saat 13:00da TRT radyolarından okunan aaıdaki muhtıra ile ilan edilmitir:

Parlamento ve hükümet, süregelen tutum, görü ve icraatıyla yurdumuzu anari, karde kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmu, Atatürkün bize hedef verdii çada uygarlık seviyesine ulamak ümidini kamuoyunda yitirmi ve anayasasının öngördüü reformları tahakkuk ettirememi olup, Türkiye Cumhuriyetinin gelecei aır bir tehlike içine düürülmütür.
Genelkurmay Bakanı Orgeneral Memduh Tamaç, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Gürler, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Celal Eyiceolunun imzasını taıyan muhtıra 12 Mart Muhtırası u maddelerden olutu:

Meclis ve hükümet, süregelen tutum, görü ve icraatlarıyla yurdumuzu anari, karde kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmu, Atatürkün bize hedef verdii uygarlık seviyesine ulamak ümidini kamuoyunda yitirmi ve anayasanın öngördüü reformları tahakkuk ettirememi olup, Türkiye Cumhuriyetinin gelecei aır bir tehlike içine düürülmütür.
Türk milletinin ve sinesinden çıkan Silahlı Kuvvetlerinin bu vahim ortam hakkında duyduu üzüntü ve ümitsizliini giderecek çarelerin, partilerüstü bir anlayıla meclislerimizce deerlendirilerek mevcut anarik durumu giderecek anayasanın öngördüü reformları Atatürkçü bir görüle ele alacak ve inkılap kanunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı bir hükümetin demokratik kurallar içinde tekili zaruri görülmektedir.
Bu husus süratle tahakkuk ettirilemedii takdirde, Türk Silahlı Kuvvetleri kanunların kendisine vermi olduu Türkiye Cumhuriyetini korumak ve kollamak görevini yerine getirerek, idareyi dorudan doruya üzerine almaya kararlıdır. Bilgilerinize

Reform Hükümeti
Ordu, 12 Mart 1971de bir muhtıra verdi. Parlamento fesh edilmedi, partiler kapatılmadı, Anayasa askıya alınmadı. Ama koullar çok deimiti. Askerler bir teknokrat hükümeti istiyorlardı. Eer böyle bir tarafsız babakan Meclis içinden çıkar da güvenoyu alırsa, sorun kalmazdı. Bunun için tarafsız bir milletvekili aranmaya balandı. CHP Kocaeli milletvekili Nihat Erim ismi üzerinde anlaıldı. 26 Mart günü CHPden istifa etti. Böylece artık baımsız babakan olan Erim partiler üstü reform hükümetini kurdu
Kaynak:uzmanportal.com